De rol van onderzoeksjournalistiek in het debat over mensenhandel

Nieuws
Research into exploitation in Belgian nail salons

Free Press Unlimited maakt deel uit van het project Mind the Children - on the move in Europe, dat de verdwijningen van migrantenkinderen in Europa onderzoekt. In het kader van EU Anti-Trafficking Day produceert Mind the Children een drieluik met drie perspectieven op de strijd tegen mensenhandel: vanuit de onderzoeksjournalistiek, justitie en opvang. Deze keer spreken we met onderzoeksjournalisten en leden van collectief Lost in Europe: Doruntina Islamaj (VRT NWS) en Roeland Termote (De Standaard).

Samen met Kristof Clerix (Knack) en Débora Votquenne (VRT NWS), brachten Doruntina en Roeland de uitbuiting van Vietnamese minderjarigen in Belgische nagelsalons aan het licht, een onderzoek dat de Belgische persprijs Belfius heeft gewonnen. Het onderzoek werd uitgevoerd naar aanleiding van een Lost in Europe-onderzoek, het collectief van journalisten uit verschillende Europese landen dat de verdwijning van minderjarige migranten in Europa onderzoekt. Onderzoeken van Lost in Europe zijn van groot belang voor het werk van Mind the Children.

Een aantal maanden na de onthullingen door Doruntina, Débora, Roeland en Kristof voltrok zich het drama rondom de koelwagen in Essex, waarin de lichamen van 39 Vietnamese migranten werden gevonden. Een zaak die hoog op de agenda kwam te staan, en waarvan de rechtszaak, begonnen op 6 oktober in Londen, veel media-aandacht krijgt. Met Doruntina en Roeland bespreken we hun onderzoek, de Essex-zaak, en het belang van goede (internationale) samenwerking in de strijd tegen mensenhandel.


Op welke manier draagt Lost in Europe bij aan de strijd tegen mensenhandel?
Doruntina: “Mensenhandel is voor veel mensen een-ver-van-mijn-bed-show. Wij willen het probleem in de woonkamer brengen. We gebruiken allerlei kanalen om een krachtige machine in gang te zetten om mensenhandel en de verdwijningen op de kaart te zetten. Wat mij opviel bij ons onderzoek naar de nagelsalons is hoe weinig kennis er soms was. Niet alle instanties hadden even goed door wat er gebeurde, en je voelde dat niet iedereen even goed op de hoogte was. Omdat het gaat over wereldwijde problematiek, bundelt Lost in Europe de krachten van internationale journalisten. Het is heel belangrijk dat journalisten blijven spitten en informatie uitwisselen. Dat is wat Lost in Europe doet, wij bouwen voort op elkaars onderzoek. Per land gaan we mensenhandel niet aangepakt krijgen, daar moeten we internationaal naar kijken.”

Roeland: “Het maakt smokkelaars niet uit waar ze opereren, of dat nu België, Duitsland of Nederland is. Little do they care. Hun werkwijze is gelijkaardig, wat in het ene land gebeurt is een replica van het andere land, alleen de schakels tussen de landen ontbreken.”

Doruntina: “Ons onderzoek heeft ervoor gezorgd dat er meer bewustwording kwam op de aanwezigheid van malafide nagelsalons en hoe het er daar aan toegaat. Al brengen we maar een druppel in de oceaan, vragen als: wie werkt daar, worden ze goed behandeld, welke taal spreken ze, daar zijn consumenten nu hopelijk iets meer mee bezig. Een ethische afweging waar ik als journalist wel mee worstel, is of Vietnamezen door onze berichtgeving nu meer richting werk op cannabisplantages, in de seksindustrie of als slaven in huishoudens worden geduwd. Dat wil je niet.”
 

Bekijk de video met Doruntina Islamaj en Roeland Termote over hun werk en de impact ervan op de strijd tegen mensenhandel:

Lost in Europe journalists work together to tackle human trafficking across borders. Is the need for cooperation also seen by politicians, police and other relevant authorities?
Doruntina: “The will to tackle it together is there, but you feel that they have the idea that it is like bailing out a sinking ship with a paper cup. It is also a difficult group of course. The Vietnamese migrants themselves often do not state that they have a problem, they do not file a complaint, there is a language barrier, and even worse, they are disappearing, even from the special secure shelters. By no means is there always a sense of victimization, of exploitation. The problem is there, but it is difficult to act at the government level. Many authorities are involved, which requires a coordinated approach and it feels like that is missing. ”

Roeland wholeheartedly agrees with Doruntina: “The Public Prosecutor's Office, the police and the people involved in the reception of minors are very involved, and yet almost all Vietnamese children disappear from migrant reception centers. That does not go unnoticed, so there is now awareness, and yet, not every loss is reported. If the pattern repeats, repeats, and repeats again, then not a single Vietnamese child should be able to disappear. Especially not because we know the remedy. ”


What is the remedy then?
Roeland: “A more persistent approach. The first 24 hours in a reception center they have to immediately receive counseling, that really works and is happening more and more, but apparently not yet systematically. I think that has to do with a feeling of discouragement. The minors want to disappear again, because they don't want to stay in our country, Belgium is a transit country. ”
Doruntina: "The government should put human trafficking higher on the list of priorities and make more resources available."
Roeland: “It is on the agenda of our new government, although of course it is a years-long process. At first, the disappearances kind of drowned in the sea of ​​other things that needed to be done. But it is not our job as journalists to determine policy. ”
Doruntina: “Yes, as journalists we expose the problem, then it tells itself. We dig up the problem, investigate and monitor it, but it is up to policymakers to grasp it and get to work on it. ”


The victims of the Essex truck drama also included two Vietnamese boys, aged 18 and 17 at the time. They ran away from the special secure migrant reception center in the Dutch region of Limburg and followed by the Dutch police to Anderlecht, a suburb of Brussels. Despite being informed by their Dutch counterparts, the Brussels Public Prosecution Service (OM) took no further action. Should that be further investigated?
Roeland: “Yes. It remains insufficiently vague why it was first said that the investigation had been stopped at the request of the Netherlands, something that later turned out to be untrue. Later, the Belgian Public Prosecutor's Office stated that there were suspicions of human smuggling, but insufficient information for further investigation. No warnings have been issued by the Public Prosecutor's Office, not to the specialized investigators, not to the reception services, although that option is available. This should not become standard practice. This issue is not over yet. ”


How is the cooperation in Belgium between the protected reception and the police?
Roeland: “There is no perfect chain between the police and shelter services and vice versa. I would like to know how that collaboration works and why it isn't better. ”
Doruntina: “There should be much more focus on coordinated cooperation. But we do have a new government, so we are waiting to see if anything will change on this front.


Are you following the prosecution of the case in London?
Roeland: “Yes, and I especially hope that the proceedings will provide more insight into connections between different people. Investigations into smuggling networks are still ongoing. I would like to know more about the structures and organizations from here to Vietnam. ”


Do you have a question for the Dutch National Prosecutor for Trafficking in Human Beings, whom we will interview next for this series?
Roeland: “In criminal investigations you can arrest and try perpetrators, which is satisfying for the public prosecutor and for investigators. What do they consider to be the indicators of success? And does he feel that they are winning the fight against human trafficking?"

 

Doruntina IslamajRoeland Termote

Doruntina Islamaj                            Roeland Termote 


This production was made as part of the project Mind the Children - on the move in Europe, with support from the National Postcode Lottery.

Deel deze pagina:

Onderwerp:
Onderzoeksjournalistiek, 
Een gunstige omgeving voor de media