maandag, 26 juni 2017

Tussen 2008 en 2014 reisde fotojournalist Ad Nuis, tien keer naar Azerbeidzjan. Dit resulteerde in Oil & Paradise: een multimediaproductie over de nieuwe rijkdom in deze voormalige Sovjet Republiek en de toenemende repressie van het Aliyev regime. Vanaf 2016 werk ik aan het vervolg, The Greek Connection, over nieuwe gaspijpleidingen vanuit Azerbeidzjan rechtstreeks naar West Europa. Tien verhalen uit Azerbeidzjan, Turkije, Griekenland en Albanië over gas, geld, macht, mensenrechten, corruptie, geopolitiek, mijzelf en de democratie.

Ad Nuis maakte een reportagereis naar Azerbeidzjan met financiële steun van het Postcode Loterij Fonds voor journalisten van Free Press Unlimited. 

Ik was weer met een sportaccreditatie het land binnen gekomen. Dit keer voor de 4e Islamitische Spelen die in Baku werden gehouden. Het regime in Azerbeidzjan profileert zich vooral via het organiseren van grote sportevenementen.

Maar de situatie in het land is niet zo rooskleurig. De olie-inkomsten lopen terug. De lokale munt is met 100% gedevalueerd. Gewone mensen kunnen nauwelijks rondkomen. Alle NGO’s zijn gesloten, de pers is in handen van de staat, de politieke oppositie zit in het buitenland of in de gevangenis. Het enige verzet komt nog van de Islam, en dan vooral van de charismatische internet-imam Taleh Bagirzade, die preekt vanuit een moskee in het dorp Nardaran. Op 26 november 2015 viel het leger en de politie het moslimdorp binnen. Er vielen 6 doden, en de leiders, waaronder Taleh Bagirzade, zijn veroordeeld tot lange gevangenisstraffen.

Via een vriendin, de mensenrechten activiste Khadija Ismayilova, kom ik in contact met Agül. Zij wil mij wel helpen, mits ze anoniem blijft. Het dorp wordt streng bewaakt, het is te riskant om er naar toe te gaan. Ze stelt voor elkaar te ontmoeten bij de rechtbank, daar komen familieleden van de veroordeelden samen voor het hoger beroep. Al zijn dat schijnprocessen, want onafhankelijke rechtspraak bestaat niet in Azerbeidzjan. Leyla, de vrouw van Taleh Bagirzade, woont niet meer in Nardaran maar is onder gedoken in een buitenwijk van de metropool Baku.

Als ik later onder een viaduct in een auto stap zit er een strijdbare jonge vrouw. Op haar arm zit haar jongste zoontje Abelfazl. In de rijdende taxi bestuurd door haar broer spreekt ze zacht ze over het brute optreden van de overheid en de martelingen in de gevangenis, terwijl haar man alleen opkwam voor de rechten van de burgers.

Terug richting het centrum vertelt de taxichauffeur over de dramatische gevolgen voor het dorpje Nardaran. “Wie moet er voor de gezinnen zorgen nu de kostwinnaars zijn weggevallen. Taleh kwam op voor onze rechten daarom is hij zo hard aangepakt, we zijn geen terroristen. We houden van ons land, maar op deze manier zorgt de overheid ervoor dat we gaan haten”.

Familieleden bij de rechtbank in BakuLeyla met haar kind in de taxi