woensdag, 31 oktober 2012

Dat de medaille twee kanten heeft, ervaart journaliste Marcia Luyten tijdens haar reis door Afrika. Met financiële steun van het Postcode Loterij Fonds reist zij door landen waar de economische boom op het punt van beginnen staat. De vraag is nu wie er gaan profiteren van deze belofte aan economische groei. Lees haar ervaringen in de blog die ze bijhoudt voor Free Press Unlimited.

 

Blog 1. Door Marcia Luyten

Ze danst door haar winkel. Trekt hier een jurk uit het rek, daar een gehaakt truitje en glimt als ze zegt: “Ik verkoop geen kleren, ik verkoop mode”. Ze spreekt hoofdletters uit: MODE - om duidelijk te maken dat dit niet de zoveelste kledingzaak in Maputo is.

Emanuela verliet Portugal eind december. In maart opende ze Chancas & Mania, een dure boetiek in het hart van Maputo. Ze koopt in in Milaan en Parijs en verkoopt aan vooral de nieuwe rijken van Mozambique.

Dat zijn de happy few van een groeiende elite die als eerste profiteert van de export  van kolen en aluminium. Het land dat volgens de VN tot de tien armste landen ter wereld hoort, is aan zijn kick-off begonnen. Elke week worden nieuwe mineralen en grondstoffen ontdekt, met superlatieven als: de grootste kolenvoorraad in 50 jaar, een van de grootste gasvelden ter wereld, de grootste voorraad fosfor.

Je voelt die belofte van groei meer dan dat je hem ziet. Er zijn mooie en hippe nieuwe restaurants, winkels en hotels, maar je struikelt er niet over - dat doe je over de gaten in de straten, het afval en de bedelaars (een opsomming die ook mij tegen staat). Je voelt de groei aan de moeite die je moet doen om onderdak te vinden. Alle hotels en guesthouses zitten vol, zelfs die waar je eigenlijk niet wilt slapen en de prijzen zijn hoog. Zoals een Nederlandse bankier het zei: “Voor honderd dollar slaap je onder de brug.” Zij, de expats, betalen elk jaar eenderde meer voor hun villa’s. Een doorsnee huis in een groene buitenwijk kost 4000 dollar per maand. Topdiplomaten wonen voor 13 duizend.

Wereldbankeconoom Young Kim is er niet gerust op. Mozambique heeft alles in huis om een welvarend land te worden, maar wordt het Angola of wordt het Botswana? Dat is: krijgt het een hysterisch rijke en corrupte elite die in Lamborghini of Hummer over boulevards rijdt, naast een stinkend arme meerderheid die naar wapens grijpt om haar deel van de koek op te eisen? Of wordt de welvaart enigszins gedeeld in een weinig corrupte en veilige samenleving?

Intussen stromen de Portugezen toe. Emanuela verkocht haar vier boetieks in Portugal toen de economische vooruitzichten voor 2012 bekend werden. Al zo lang ze haar schoonfamilie kent, wordt er gepraat over Afrika, gedroomd over Afrika, over het prachtige Mozambique waar grootvader zijn fortuin maakte. Zij wilde het nu wel eens zien en sleepte haar man en drie zonen mee.

Gemakkelijk is het niet. Ze woont klein en goedkoop, neemt om geld te besparen potten muurverf mee uit Portugal en werkt dag en nacht. Emanuela: “De meeste Portugezen denken dat het geld hier als mango’s in de bomen hangt. Ze komen zonder een cent, huren een huis van duizenden dollars en na een paar maanden staan ze berooid op straat.” En dus komen uit Portugal volle vliegtuigen aan, maar gaan die toestellen net zo vol weer terug.

 

Foto: Emanuela in haar winkel