vrijdag, 8 april 2016

De schaduw van Islamitische Staat hangt over de wereld, maar hoewel de meeste aandacht uitgaat naar haar invloed in het Midden Oosten en Europa, zijn er tal van plaatsen in de wereld waar ze aan een veel minder opvallende – maar minstens zo zorgwekkende – opmars bezig zijn.

Blog door Lennart Hofman. Hij maakte deze reportagereis met financiële steun van het Postcode Loterij Fonds voor journalisten van Free Press Unlimited.

Een van deze plekken is het meest zuidelijke eiland van de Filipijnen: Mindanao. Hier zworen sinds 2013 vier groepen trouw aan IS' zelfverklaarde kalief Abu Bakr al-Baghdadi. Onder de verzamelnaam 'Black Flag Movement' leggen ze bermbommen, onthoofden ze mensen en verspreiden ze hun propaganda onder de bevolking.

Hoewel de groep een groot gebied controleert waar ze vrij kunnen trainen en aanvallen voorbereiden, ontkent de overheid dat ze een groot gevaar vormen. Dit tot grote frustratie van lokale journalisten, die de invloed van de groep de afgelopen jaren zagen groeien. Zij stellen dat de overheid het gevaar ontkent komt omdat ze bang zijn dat erkenning van de groep hen sterker zal maken, wat het vredesproces met een andere islamitische groep verder onder druk zal zetten.

Als de groep daadwerkelijk groeit is dat een gevaar voor de hele regio, stelt terrorisme expert Rohan Gunaratna van de Technische Universiteit van Singapore. Hij stelt dat de eerste door de Islamitische Staat opgeëiste aanslag in Zuidoost-Azië – afgelopen januari in Jakarta, Indonesië –, het begin is van een opmars van IS in de regio. Volgens hem zal IS in 2016 in het zuiden van de Filipijnen een provincie van het kalifaat uitroepen om vanuit daaruit haar radicale ideologie te verspreiden over heel Zuidoost-Azië.

Ik ben nu in Davao, de hoofdstad van Mindanao. Morgen vertrekken we naar Marawi en Iligan, waar aan IS verbonden groepen nadrukkelijk aanwezig zijn. We reizen samen met een lokale journalist die leden van de groep persoonlijk kent, hebben een auto gehuurd met geblindeerde ramen, dragen een hoody en een pet, wisselen van auto als we aankomen, en huren twee bodyguards in.

En dat is nodig, want er zijn hier meerdere westerlingen gegijzeld. Een groep lokale journalisten werd kortgeleden nog beschoten nadat ze verslag hadden gedaan in de stad, talloze anderen worden bedreigd.

Toch is dit het risico waard. We spraken tot nu toe twee imams, een politiecommandant, een legerleider en twee lokale journalisten, en allemaal zeiden ze dat de invloed van de groep groeit. Een van de imams zei: Als het vredesproces tussen de overheid en de grootste islamitische rebellengroep op het eiland mislukt (en dat zal het), dan zal IS hier enorm groeien. Hij had geen idee hoe dat gestopt kon worden omdat de imams hun grip verliezen op de jongeren.

Wat de gevolgen hiervan zullen zijn is moeilijk te voorspellen. Maar het is belangrijk om te weten wat er nu aan de hand is. Hoe sterk is hun invloed? Hoe reageren mensen hierop? Is de dreiging te stoppen? En wat zullen de gevolgen zijn als de groei doorzet?

Morgen ga ik het uitzoeken.


Op de foto: de fixer die ons hielp om naar Marawi en de omgeving Lanao del Sur te reizen. Het is een lokale journalist die liever niet bij naam genoemd wil worden, maar zonder hem was het nooit gelukt.