donderdag, 17 oktober 2019

Journaliste Jacqueline Maris reisde met steun van het Postcode Loterij Fonds voor journalisten af naar Sulawesi, Indonesië. Ze onderzocht daar onder meer de impact van palmolie op lokale boeren. Dit is haar verslag.

Op een van de laatste dagen van mijn verblijf op Sulawesi stapte ik in de auto en later op de brommer van de mannen van Walhi, een plaatselijke milieuorganisatie die banden met Milieudefensie heeft. Het zou de langste dag van mijn carrière worden. Half zeven in de ochtend gingen we opgepropt in een jeep op pad en we waren pas rond middernacht thuis. Zonder eten, behalve wat snacks, want het palmplantage-gebied Rio Pakava van wel honderd kilometer lang kent slechts eenvoudige dorpjes. Af en toe ligt er langs het pad opeens een door het bedrijf opgerichte school met ook bedrijfskantines voor de werkers, maar daar zijn actievoerders niet welkom. 

Palmolie zit overal in, van zeep en schoonmaakmiddelen tot koekjes en boter tot lippenstift en andere cosmetica. Indonesië is een van de grootste producenten van palmnoten. En in Indonesië is nauwelijks bescherming van milieu of boeren. Het land heeft zich niet bij het wereldwijde keurmerk RSPO aangesloten maar een eigen keurmerk ontwikkeld met veel soepelere criteria. 

Boeren stappen over

Dilemma is dat de lokale boeren massaal op palmnoten productie zijn overgestapt. Ook al worden ze door de grote bedrijven tegen elkaar uitgespeeld en krijgen ze veel te weinig voor hun noten, het is het enige product dat geld opbrengt. Ondertussen verdwijnt het tropisch woud. En wie zijn mond opentrekt wordt gestraft.

Vooral het in Hong Kong gevestigde bedrijf Astra heeft veel macht. Er zijn zelfs boeren die zich tegen onteigening verzetten in de gevangenis beland. Nederlandse banken en verzekeringsmaatschappijen investeren nog steeds in Astra.

Mijn verhaal over de schaduwkant van palmolie verscheen in Trouw op 26 maart 2018. Dezelfde dag zond Bureau Buitenland een reportage uit van mijn brommertocht door de plantages samen met Freddy Onora van Walhi.

Met veel dank aan het Postcodeloterijfonds voor journalisten van Free Press Unlimited zonder wie ik deze verhalen nooit had kunnen maken.

Jacqueline Maris werd voor haar verhaal in Trouw genomineerd voor een Best Report Award. Lees hier meer over de genomineerden voor onze Free Press Awards en boek snel je stoel voor de prijsuitreiking tijdens Free Press Live.