maandag, 12 juni 2017

Mijn eerste buitenlandse reis als beginnend fotograaf was naar de bezette Westelijke Jordaanoever. Het was het voorjaar van 2002, het hoogtepunt van de tweede intifada. Ik was 23 en ondanks dat ik me goed had voorbereid, had ik eigenlijk geen idee wat me te wachten stond.

Fotograaf Dirk-Jan Visser en journalist Derk Walters maakten een reportagereis naar de Westelijke Jordaanoever met financiële steun van het Postcode Loterij Fonds voor journalisten van Free Press Unlimited. Bekijk ook de interactieve documentaire The Holy Road die Dirk-Jan en Derk maakten over de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever, die nu precies 50 jaar duurt.

‘Zwarte Maart’ 2002 was de bloederigste maand in het bloederigste jaar voor Israël sinds de stichting van de staat, in 1948. Om de dag was er een Palestijnse zelfmoordaanslag. In totaal kwamen er in deze ene maand 130 Israëliërs om, onder wie zo’n honderd burgers.

Hier moest een eind aan komen, vond toenmalig premier Sharon. Tegen het eind van de maand werd er een groot tegenoffensief gepland, dat ‘Beschermend Schild’ genoemd werd. Een belangrijk doelwit voor deze operatie was het Palestijnse vluchtelingenkamp bij Jenin. Volgens Israël werden veel van de aanslagen vanuit dit kamp voorbereid.

De ‘Slag om Jenin’ zou elf dagen duren, van 1 tot 11 april 2002. Geboobytrapte huizen in het kamp werden platgewalst met gepantserde bulldozers. Uiteindelijk gaven de Palestijnen zich gewonnen. Het kamp was hermetisch afgesloten geweest, waardoor de wildste verhalen de ronde deden over honderden burgerslachtoffers. Uiteindelijk bleek de strijd het leven te hebben gekost aan 23 Israëlische soldaten en iets meer dan vijftig Palestijnen. Volgens Human Rights Watch vernietigde Israël in tien dagen 140 huizen; nog eens tweehonderd raakten er zwaar beschadigd.

Ik kwam in Jenin aan vlak nadat het Israëlische leger zich terug trok uit het vluchtelingenkamp. De chaos, ellende en redeloosheid was onbeschrijfelijk. Of een grote hand een greep uit het kamp had genomen, niks stond meer overeind. Ik had geen idee hoe je zo’n verwoesting eigenlijk moest fotograferen. Ik deed maar wat en liet me leiden door de mensen die ik tegenkwam, vooral kinderen. Zij lieten mij de verwoestingen en chaos zien. Een van de foto's die me altijd is bijgebleven is die van 5 Palestijnse jochies die op straat soldaatje speelden.

Ik ben benieuwd hoe de kinderen van toen, die nu midden 20 zijn, terug kijken op het voorjaar van 2002. En hoe gaat het nu met ze? Leven ze uberhaupt nog? Zijn ze nog vrienden? Met mijn oude zwart wit foto's in de hand zijn we hen gaan opzoeken.

Deze zoektocht was enerzijds een pittige uitdaging, anderzijds mochten we weer genieten van de enorme gastvrijheid en hulp van de bewoneres van het Jenin-vluchtelingenkamp. Of we de jongens gevonden hebben kun je lezen op www.theholyroad.org

Fotobijschrift: de vijf kinderen die ik in 2002 fotografeerde in het Jenin-vluchtelingekamp.

Lees hier de eerste blog die Dirk-Jan Visser en Derk Walters schreven over hun reis.