donderdag, 15 maart 2018

Tussen 2008 en 2014 reisde fotojournalist Ad Nuis tien keer naar Azerbeidzjan. Het resulteerde in Oil & Paradise. Een multimedia productie over de nieuwe rijkdom in deze voormalige Sovjet Republiek en de toenemende repressie van het Aliyev regime. Vanaf 2016 maakt hij het vervolg The Greek Connection over de TAP en TANAP gaspijpleidingen rechtstreeks vanuit Azerbeidzjan naar West Europa. Het grootste infrastructurele project van de EU. Het regime zit mede hierdoor sterker in het zadel dan ooit. Het grote geld blijft binnenstromen. Tien verhalen maakt hij de komende jaren langs de pijpleidingen uit: Azerbeidzjan, Turkije, Griekenland, Albanië en Brussel.

Ad Nuis maakte een reportagereis naar Azerbeidzjan met financiële steun van het Postcode Loterij Fonds voor journalisten van Free Press Unlimited. 

Als een gevaarlijke slang kronkelt de TAP gaspijpleiding zich door het Noord-Griekse landschap, om vlak voor het dorpje Filippi, ongeveer 160 km ten oosten van Thessaloniki, aan de voet van een berg tot stilstand te komen. TAP is onderdeel van The Southern Gas Corridor, een 3500 km lange, rechtstreekse gaspijpleiding die vanuit Azerbeidzjan, via Georgië, Turkije, Griekenland en Albanië naar West-Europa loopt. Het is het grootste en duurste infrastructurele project van de Europese Unie. Totale kosten meer dan 45 miljard dollar. Het moet Europa minder afhankelijk maken van het Russische gas. Een boerencollectief onder aanvoering van Themis Kalpakidis (51) houdt dit miljarden project al maanden tegen. Momenteel ligt de zaak bij het Griekse Supreme Court in Athene.

De gaspijpleiding van TAP in FilippiDe gaspijpleiding van TAP in Filippi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Met vaste hand stuurt Themis zijn Range Rover over de smalle landweggetjes in de doodstille vallei van Filippi. In de verte ploegt een tractor door de dikke klei. Hij is hier geboren en getogen. Zijn Griekse grootouders kwamen hier wonen vlak na het einde van de Grieks-Turkse oorlog in 1923. Ze vluchtten weg uit Oost-Turkije waar ze eeuwen hadden gewoond, maar na wederzijdse moordpartijen niet meer veilig waren. Veel inwoners uit de vallei hebben dezelfde achtergrond. Hij verbouwt veevoeder en organische soja. “Dit was vroeger een meer, daarom is dit land zo vruchtbaar. It’s special ground “ zegt hij in gebroken Engels. Themis was gestopt met roken, maar door alle stress steekt hij weer de één na de andere sigaret op. “Drie jaar geleden hebben we aan TAP een alternatieve route door de bergen voorgesteld. We hebben nooit meer iets van het bedrijf gehoord. Toen ze zonder toestemming op mijn land gingen graven heb ik ze er persoonlijk met deze handen eraf gegooid.” Hij grijnst en laat zijn enorme handen zien. Themis is de woordvoerder van het collectief dat zich verzet tegen de plannen van TAP. Maar eigenlijk denkt iedereen in het dorp er zo over. TAP, een Zwitsers consortium met aandeelhouders als BP en SOCAR, het nationale oliebedrijf van Azerbeidzjan, dat de gaspijpleiding aanlegt geeft de landeigenaren een vergoeding voor het gebruik van hun land. Ze benaderen individuele boeren en kopen ze uit voor een periode van veertig jaar. Wat er daarna met de pijpleiding gebeurd weet niemand.

Filippi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het collectief wordt gesteund door de lokale politiek. In zijn statige kantoor in het centrum van Kavala legt de gouverneur van de streek Theodorus Markopoulos uit hoe het zit. “Wij zijn hier in de regio niet tegen deze gaspijpleiding. Dat is een beslissing die gemaakt is door de Griekse regering en de Europese Unie. Daar staan wij achter. Het is een belangrijke gaspijpleiding, in de nabije toekomst zullen er nog veel meer leidingen, vooral uit zee, op aangesloten worden. Maar als lokaal bestuur staan wij ook achter onze burgers. Wij hebben TAP gevraagd de alternatieve route door de bergen te bekijken en serieus te overwegen. Maar ook wij hebben nooit meer iets van het bedrijf vernomen. En nu is dus deze patstelling ontstaan. De oplossing ligt niet in de rechtszaal. Dat gaat allemaal veel te lang duren. De sleutel om deze vervelende zaak snel op te lossen is in handen van het Ministerie van Environment, Energy & Climate Change.

Die avond is er een bijeenkomst van het Boerencollectief in het stadhuis van Krinidis, een dorpje pal naast Filippi. Themis laat verschillende video- opnames zien van zijn Facebook pagina. De confrontaties met TAP gaan er hard aan toe. Hij is een aantal keer gearresteerd. Ook heeft TAP pogingen ondernomen om mensen om te kopen. Bij Themis kwamen ze verschillende keren aan de deur met plastic zakken vol geld. “Please stop, how much money do you want? please stop this action”. Maar voor hem gaat het niet om geld. Het land van zijn grootouders is heilig. Daarna zijn hij en zijn familie bedreigd, maar hij is niet bang, wel moe van de arrogantie van de multinational TAP en de grote politiek.

“De strijd gaat door, we geven niet op. We zijn een beetje zoals het dappere dorpje uit Asterix en Obelix”. In 42 BC is hier in deze vallei een belangrijke veldslag uitgevochten, tussen de Romeinen Octavianus en de latere moordenaars van Julius Caesar, Brutus en Cassius. “Als het moet komt er weer een veldslag. Als TAP hier een pijpleiding wil aanleggen, dan over onze dode lichamen. We zijn geboren in Filippi, opgegroeid in Filippi en we zullen sterven in Filippi, maar als het moet vóór Filippi!"

Bekijk het fotodocument dat Ad Nuis maakte voor Vrij Nederland, en beluister zijn radioreportage voor Bureau Buitenland. Lees ook de blogs die Ad Nuis schreef voor Free Press Unlimited over Straatsburg, Kayzer en Nardaran in Baku.