dinsdag, 12 september 2017
Een groep Amsterdamse studenten heeft een raadgevend referendum aangevraagd over de nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. De studenten vinden dat er een publiek debat zou moeten plaatsvinden over de wet “vanwege de grote gevolgen voor de vrijheid van burgers”. Met deze nieuwe wet kunnen de geheime diensten namelijk op grote schaal onze communicatie tappen, zelfs al vormen we geen bedreiging.

Free Press Unlimited heeft voor en achter de schermen campagne gevoerd tegen de invoering van het zogenaamde sleepnet dat in de wet is opgenomen. Wanneer de wet in werking treedt – naar alle waarschijnlijkheid op 1 januari 2018 – hebben de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten de mogelijkheid om massaal data en communicatie te verzamelen van het internet. Een verregaande schending van de privacy van onschuldige burgers en een grote bedreiging voor de persvrijheid in Nederland.

Sleepnet desastreus voor de journalistiek

  1. Het sleepnet kan op grote schaal communicatie onderscheppen waardoor het voor journalisten onmogelijk wordt om hun bronnen bronbescherming te garanderen. Je weet immers niet of jouw communicatie met een journalist in het sleepnet terecht komt.  Wanneer bronnen terughoudend worden in het delen van informatie met journalisten omdat ze bang zijn dat de diensten meelezen of -luisteren kunnen journalisten hun functie als waakhond van onze democratie niet meer vervullen. Belangrijke verhalen met maatschappelijke relevantie dreigen dan niet naar buiten komen. Denk bijvoorbeeld aan het Watergate-schandaal of de Panama Papers.
  2. De privacy van onschuldige burgers wordt onnodig aangetast. Sociologisch onderzoek toont aan dat wanneer mensen het gevoel hebben dat ze gevolgd worden ze hun gedrag aanpassen en zich sociaal wenselijk gaan gedragen. Als de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten misschien wel meelezen, zie je er misschien toch maar van af om gevoelige informatie te delen met een journalist. 
  3. De effectiviteit van een sleepnet voor de bevordering van veiligheid is niet aangetoond. Ook in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland is massasurveillance toegestaan, maar dat heeft geen aanslagen kunnen tegenhouden. Steeds blijkt dat informatie over daders al in het sleepnet zat, maar door de grote hoeveelheid data die wordt verzameld, zien de diensten door de bomen het bos niet meer. 

Het referendum

Om het referendum door te laten gaan, moeten de initiatiefnemers moeten voor 16 oktober 2017 minimaal 300.000 handtekeningen verzamelen. In Nederland hebben we nog nooit op grote schaal het debat gevoerd over de vraag wat burgers willen dat de overheid van hen weet. Free Press Unlimited steunt dan ook het initiatief van de studenten.

Vind jij dat er een referendum plaats moet vinden over het sleepnet? Teken dan de oproep op https://teken.sleepwet.nl/

Ben je nog niet overtuigd? Bekijk dan dit item in Zondag met Lubach.