woensdag, 17 april 2019
De persvrijheid is in 2018 opnieuw wereldwijd afgenomen. Het aantal landen waar journalisten in veiligheid hun werk kunnen doen daalt. Dat blijkt uit de persvrijheidsindex van Reporters without Borders. Nederland zakt in de ranglijst van de derde naar de vierde plek. Free Press Unlimited spreekt haar zorgen uit over de toenemende bedreiging van journalisten.

Directeur Operations Ruth Kronenburg van Free Press Unlimited: “Het geweld, de bedreigingen en de haat jegens journalisten zijn weer toegenomen. Dat wordt nog versterkt door uitspraken van politici, die het debat in oorlogstaal voeren en daarbij journalisten als zondebok aanwijzen. Daarmee lokken ze, gewild of ongewild, geweld uit tegen journalisten en mediawerkers. Om onze vrijheden en onze democratie te waarborgen moeten we deze trend ombuigen.”

Nederland zakt

Op de index voor persvrijheid zakt Nederland één plaats, van 3 naar 4. Belangrijke factor is het geweld van de aanslagen op de redacties van Panorama en de Telegraaf en de noodzakelijke vierentwintig-uurs politiebewaking van twee misdaadjournalisten. De analyse ook wijst op de opkomst van populistische partijen als negatieve factor voor persvrijheid. Vertegenwoordigers van deze partijen eisen soms openlijk het ontslag van individuele journalisten. Deze partijen weren journalisten van persconferenties en openbare bijeenkomsten. Daarnaast worden journalisten die berichten over migratie en identiteit steeds vaker geïntimideerd en bedreigd. In het bijzonder journalisten met een niet-Nederlandse achtergrond en vrouwen zijn slachtoffer van ernstige bedreigingen.

Verenigde Staten

Noorwegen blijft voor het derde achtereenvolgende jaar op de eerste plaats, gevolgd door Finland en Zweden. Slechts een kwart van de 180 landen staat in de index als ‘goed’ geklasseerd. Opvallend is de daling van de Verenigde Staten. Door de dodelijke aanval op de redactie van een krant in Annapolis en vijandige uitspraken over media van president Trump is het land in de categorie ‘problematisch’ terecht gekomen. Nooit in de geschiedenis van de VS zijn zoveel journalisten bedreigd en genoodzaakt geweest bescherming in te huren.

Stijgers en dalers

Landen waar de persvrijheid bijzonder gekelderd is zijn onder andere; de Centraal Afrikaanse Republiek (33 plaatsen gezakt), Tanzania (-25) en Nicaragua (-24). Opvallende dalers in Europa zijn Hongarije (-15), Servië (-14) en Slowakije(-8).
Gelukkig zijn er ook enkele lichtpuntjes: Ethiopië (40 plaatsen gestegen), Gambia (+30) en Tunesië (+25) is de persvrijheid er sterk op vooruit gegaan. In totaal vallen 19 landen in de wereld in de categorie erg slecht.

Criteria

De persvrijheidsindex van Reporters Without Borders wordt samengesteld naar aanleiding van zeven criteria: representatie van verschillende opinies, onafhankelijkheid van media, de context waarin journalisten werken en zelf-censuur, wetten en transparantie over hoe berichtgeving tot stand komt, techniek en productiewijze van nieuws, en als laatste geweld tegen journalisten.

De volledige index is hier in te zien