In Zambia blijven de problemen van burgers vaak onderbelicht in de media. Met name jongeren en in het bijzonder vrouwen komen niet of nauwelijks in beeld. De autoriteiten nemen vaak beslissingen zonder dat deze groepen daarbij betrokken zijn. Het project Speak Up Zambia ondersteunt burgerjournalisten en lokale media die verhalen van de gewone man of vrouw vertellen.

Zambia kent veel problemen op economisch en sociaal vlak. In het land bestaat een grote ongelijkheid tussen arm en rijk en de armoede is wijdverbreid. Vooral onder jongeren, die bijna 70% van de bevolking vormen. Vrouwen zijn extra kwetsbaar. Zij hebben naast armoede en een lage participatie in de samenleving te maken met discriminatie, vroegtijdige huwelijken en tienerzwangerschappen.

Burger bedrijft journalistiek

Speak Up Zambia, een 3-jarig project dat gefinancierd wordt door de EU en uitgevoerd in samenwerking met House of Consciousness en Alliance for Community Action, wil hierin verandering brengen. Burgers en journalisten krijgen trainingen in het monitoren van publieke bestedingen. Ze leren daarmee de claims te controleren die de overheid doet over de resultaten van de publieke bestedingen. Zo kunnen zij de lokale politiek ter verantwoording roepen. Daarnaast leren burgers hoe ze met hun mobiele telefoon journalistiek kunnen bedrijven en op die manier zelf hun verhaal kunnen vastleggen.

Vervolg op een succesverhaal

Aan de wieg van Speak Up Zambia stond het pilot project Mama Sosa uit 2015. Vrouwen in de township Kanyama, de grootste sloppenwijk van de Zambiaanse hoofdstad Lukasa, volgden hierin een journalistieke training. Mama Sosa is tot nu toe zeer succesvol: 30 vrouwen hebben een journalistieke training gekregen, waarvan er 28 het programma hebben afgemaakt. Deze vrouwen kregen na aanvankelijke weerstand respect en erkenning vanuit de bevolking. Het concept van Mama Sosa wordt voortgezet als onderdeel van het Speak Up Zambia project. In het programma zullen niet alleen vrouwen in Kanyama de opleiding krijgen, maar ook vrouwelijke journalisten elders in het land.