Indonesische media vreesden voorheen vooral de censuur. Nu is hun grootste uitdaging onafhankelijk te blijven in een maatschappij, waarin elke belangengroep aandacht eist voor zijn eigen agenda. Free Press Unlimited partner Tempo is al 46 jaar de enige onafhankelijke uitgever in Indonesië die onderzoeksverhalen publiceert, en legt hiermee een cruciale basis voor professionele, kritische en onafhankelijke journalistiek in Indonesië.

Samen met Free Press Unlimited organiseerde Tempo in 2017 een trainingsprogramma voor onderzoeksjournalisten van lokale en nationale media uit heel Indonesië. Zes journalisten kregen intensieve trainingen in onderzoeksjournalistiek en 4 à 5 maanden lang persoonlijke begeleiding van een senior onderzoeksjournalist. Ook werkten ze actief samen met organisaties als Greenpeace Indonesië, die over unieke bronnen en contacten beschikken.

De rol van de media 

Met het Investigative Fellowship-programma streven Tempo en Free Press Unlimited ernaar de rol van media bij het onderzoeken en blootstellen van corruptie, mensenrechtenschendingen en aantasting van het milieu te vergroten, om zo een grotere impact en snellere actie te bereiken. Sinds de start van het project zijn tien hoogwaardige onderzoeken uitgevoerd door onderzoeksjournalisten.

De eerste resultaten

Een van de verhalen bracht aan het licht dat ruim 40.000 Indonesiërs aan boord van Taiwanese vissersschepen slavenarbeid verrichten. Met keiharde bewijzen legde Tempo deze onrechtvaardigheden op zee bloot. Na gesprekken op hoog niveau tussen Indonesische en Taiwanese autoriteiten werden verantwoordelijken gearresteerd, ambtenaren ontslagen en regelgeving en toezicht verscherpt.

Een ander verhaal bracht een georganiseerd netwerk van mensenhandel aan het licht. Het onderzoek onthulde de illegale handel in dienstmeisjes tussen Indonesië en Maleisië.

Op 13 juni 2018, bijna een jaar na de publicatie, ontvingen beide publicaties een eervolle vermelding bij de 'SOPA 2018 Awards for Editorial Excellence in de categorie Excellence in Investigative Reporting'.

Basis voor onderzoeksjournalistiek

Ruth de Vries, teamleider bij Free Press Unlimited: "We zijn erg trots op deze eervolle vermelding, het is welverdiend. Ons doel was om een cultuur van onderzoeksjournalistiek in Indonesië te creëren. Onderzoeksjournalistiek kan een zeer effectieve manier zijn om transparantie te vergroten en om de bevoegdheden ter verantwoording te roepen. We werkten samen met Tempo vanwege het lange track record dat ze in het land hebben en het gedeelde doel om een nieuwe generatie onderzoeksjournalisten te creëren door het hele land."

Met de onderzoeksverhalen legt Tempo een cruciale basis voor professionele, kritische en onafhankelijke journalistiek in Indonesië. Dat bewijst ook de Pulitzer Prize 2017 voor het onderzoeksteam van de Panama Papers, waarvan Tempo deel uitmaakte. Wahyu Dhyatmika, managing editor bij Tempo: "We hechten groot belang aan onze onafhankelijkheid, omdat onze voornaamste bestaansreden is het publiek te dienen, en zo te bouwen aan een rechtvaardiger samenleving."