Met de onafhanlijke journalistiek is het in Somalië slecht gesteld. Niet voor niets staat het land op de Persvrijheid Index bijna onderaan. Wel varieert de situatie per regio. Vooral in het zuiden is een journalist zijn leven niet zeker. Maar vanuit het noordelijke deel – Somaliland – doet ons team wat mogelijk is om Somalische verslaggevers bij te staan en te trainen.

Envelop met geld

Een journalist interviewt een politicus of zakenman. Daarna biedt de geïnterviewde een envelop met geld aan. Als hij dit niet doet, dan vraagt de reporter er zelf om. In Somalië heet dit fenomeen Sharuur. Bijna iedere journalist doet er aan mee. Dit zorgt ervoor dat bijna alle berichtgeving in de media vertekend is. Immers: de betaler bepaalt. Hierdoor hebben Somaliërs nauwelijks toegang tot betrouwbare en feitelijke informatie.

Journalisten lopen in het land grote risico's. Volgens het Committee to Protect Journalists zijn er alleen al in de afgelopen vier jaar 21 verslaggevers vermoord en tientallen gearresteerd. Toch zijn er mensen die échte journalistiek willen bedrijven en de envelop durven te weigeren. Wij brengen ze samen op een veilige plek en trainen ze in onafhankelijke journalistiek.

Radio Hirad

Vanuit ons Media Training Centrum wordt, naast de trainingen, ook drie keer per week een radioprogramma geproduceerd: Radio Hirad. Door ons getrainde journalisten dragen hieraan bij. Het programma wordt uitgezonden door meer dan 20 FM-zenders en websites. Terwijl de meeste reporters in Somalië voornamelijk oog hebben voor politieke berichtgeving, focust Radio Hirad zich op maatschappelijke issues. Thema’s als gezondheid, de positie van vrouwen en jongeren in de samenleving, en migratie krijgen een prominente plek in de uitzendingen. Zo geven we een stem aan de stemlozen en maken we gevoelige onderwerpen bespreekbaar.

In de Somalische cultuur is een hirad iemand die reizigers een veilig onderdak en voedsel geeft. Free Press Unlimited geeft steun aan de journalistieke hirads van dit door oorlog en corruptie verscheurde land.

Vrouwen en Media

Tijdens een training in 2015 vertelt een jonge vrouw dat ze voor haar familie geheim moet houden dat ze journalist is. “Mijn vader weet niet dat ik hier ben. Hij weet niet dat ik als journalist werk. Als dat wel het geval zou zijn, dan zou hij het mij verbieden.” Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in de Somalische media. Hierdoor blijven onderwerpen die hen aangaan onderbelicht. We proberen vrouwelijke reporters in onze trainingen te krijgen en te ondersteunen. Dit werpt al vruchten af. In het afgelopen jaar zijn veel van de door ons getrainde vrouwen opgeklommen tot manager van radiostations en hebben ze hun naam gevestigd als journalist.