vrijdag, 20 juli 2018
Journalisten moeten bij wet worden beschermd, zodat ze veilig hun beroep kunnen uitoefenen. Omdat die bescherming in de praktijk vaak ontbreekt, kunnen journalisten in Nepal nu bellen met de juridische helpdesk van Freedom Forum. Ashmita Pokharel runt in haar eentje de helpdesk en bijt zich vast in alle zaken, die uiteenlopen van in beslag genomen camera’s tot vermiste journalisten.

Een jaar geleden is het nu, dat Ashmita Pokharel de helpdesk heeft opgestart. En sindsdien heeft ze het druk. “Ik ben in talloze zaken gedoken. Soms werden die met één telefoontje naar een politiebureau opgelost, met andere zaken ben ik mogelijk nog jaren bezig.”

Persberichten

Als een journalist in Nepal door zijn werk in de problemen komt, kan deze naar de helpdesk bellen. Maar Ashmita krijgt ook veel zaken getipt door lokale journalisten. “Dat zijn vaak de eenvoudige zaken, waarbij er bijvoorbeeld een camera in beslag is genomen door een politieagent.” Ze publiceert hierover eerst een persbericht en doet daarna alles wat binnen haar macht ligt om het op te lossen. “Door die persberichten weten andere journalisten in nood ons ook steeds beter te vinden.”

Langs bij het politiebureau

“Mijn werk bestaat voor een groot deel uit het bellen naar politiebureaus.” Ze zegt het lachend, maar makkelijk is het niet. “Ik krijg vaak te horen dat het bureau niets mag loslaten en dan krijg ik een nieuw nummer. Van dat nieuwe nummer krijg ik wéér een nieuw nummer en zo word ik van het kastje naar de muur gestuurd. Soms weet ik heel zeker dat een journalist ergens vastzit maar wordt dat aan de telefoon glashard ontkent.” Als het nodig is, gaat Ashmita bij een politiebureau langs. “Een journalist zat al twintig dagen vast. Toen ik daar op de stoep stond, was hij de volgende dag vrij.”

De juridische helpdesk is onderdeel van Freedom Forum, een maatschappelijke organisatie gevestigd in Kathmandu, die zich inzet voor de persvrijheid en het recht op informatie. Free Press Unlimited ondersteunde Freedom Forum met het opzetten van de helpdesk en het vergroten van hun capaciteit. Mede hierdoor kan Ashmita zich nu voltijds inzetten voor de veiligheid van Nepalese journalisten.


Portrait photo of Ashmita from Freedom Forum who works on the Help Desk
Ashmita Pokharel, Freedom Forum Nepal.

Einde aan de straffeloosheid

Ashmita legt ook contact met de families van vermoorde en vermiste journalisten, die zijn verdwenen tijdens de burgeroorlog tussen 1996 en 2006. Dat zijn onopgeloste zaken, die de regering wegens het vredesakkoord heeft laten liggen. “Ik probeer meer over een zaak te weten te komen, maar vaak hebben alleen de familieleden toegang tot de belangrijkste informatie. Het contact dat ik met hen heb is daarom extra belangrijk.” Uiteindelijk hoopt ze een einde te maken aan de straffeloosheid bij deze misdaden.

Intimidatie door lokale ambtenaren

Dat de helpdesk hard nodig is, blijkt wel uit het jaarlijkse rapport van Freedom Forum, waarin ze alle schendingen van de persvrijheid in Nepal op een rij zetten. In 2016 rapporteerden ze 29 incidenten waarbij journalisten het slachtoffer waren, in 2017 waren het er 66. “We hebben alle data van tien jaar op een rij gezet en zien het aantal incidenten sterk toenemen bij politieke onrust.” Vorig jaar vonden er in Nepal nationale, provinciale én gemeenteraadsverkiezingen plaats. Het is voor het eerst sinds twintig jaar dat Nepal nu door het volk gekozen gemeentebesturen heeft. “Die ambtenaren zijn nieuw in het vak en weten vaak niet wat ze met die nieuwsgierige journalisten aanmoeten. Of ze zijn zelf betrokken bij een zaak die onderzocht wordt en intimideren een journalist.” Dit soort zaken is sinds 2017 enorm toegenomen.

Extra bescherming

Volgens Ashmita is intimidatie door ambtenaren een groot probleem. “De overheid moet de vrijheid van elke burger, inclusief journalisten, garanderen bij wet. Maar journalisten hebben net dat beetje extra bescherming nodig. Ze komen door de zaken die ze onderzoeken sneller in een conflict terecht.” Wanneer de Nepalese overheid dat beetje extra bescherming voor journalisten niet biedt, kunnen ze nu in ieder geval nog bellen met Freedom Forum.