dinsdag, 12 februari 2019
Gelegen op de grens tussen een christelijke en moslimgemeenschap in Bangui gebruikt Radio ESCA haar locatie om bij te dragen aan vrede in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Nadat de antenne van het radiostation vorig jaar brak ging het signaal op stil. Free Press Unlimited greep in en bracht Radio ESCA terug in de ether.

Emmanuel Lala legt uit waar zijn radiostation voor staat. 

“De E staat voor Etérnelle (eeuwig), de S voor Saves (redden in Nederlands), de C voor Coeur (hart in Nederlands) en de A voor Afrika … The Eternal saves the heart of Africa,” zegt hij. 

Lala is directeur van Radio ESCA, een klein evangelisch radiostation in Bangui, de hoofdstad van de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR). Gelegen op de grens tussen een christelijke en een Moslimgemeenschap in de KM5 buurt van Bangui richt Radio ESCA zich oorspronkelijk op een christelijk publiek. De helft van de programmering is evangelisch. De andere helft bestaat uit onderwijs, met programma’s over geletterdheid, gezondheid en het nieuws. 

Maar Radio ESCA is niet zomaar een christelijk radiostation. 

“De vrede staat centraal in alles wat we doen”, legt Lala uit. Radio ESCA gebruikt haar lokatie tussen de twee gemeenschappen in om vredesboodschappen uit te zenden naar zowel christenen als moslims.  

Moslims vertrouwen Radio ESCA

Radio ESCA verwelkomt regelmatig luisteraars uit de moslimgemeenschap in de uitzending om te praten over vrede en verzoeningsinitiatieven. De moslims ontvangen de zender in hun eigen gemeenschap en kunnen luisteren naar de programma’s die relevant zijn voor luisteraars, ongeacht hun geloof. 

Dit lijken misschien kleine stapjes richting de vrede, maar in de CAR zijn zulke initiatieven om vertrouwen op te bouwen essentieel. De situatie in het land blijft fragiel. Geweld tussen overwegend Islamitische Seleka-rebellen en overwegend Christelijke anti-balaka milities blijft de spanningen tussen burgers aanwakkeren. 

Begin februari sloot de regering van de CAR een vredesakkoord met de gewapende groeperingen, wat hoop wekte. Maar eerdere soortgelijke pogingen tot vrede waren niet succesvol. 

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch meldde dat vorig jaar duizenden mensen hun huizen ontvluchtten als gevolg van gevechten in delen van het land. Een citaat uit hun rapport: “Gewapende groepen doodden burgers, verkrachtten en misbruikten vrouwen en meisjes, vielen vluchtelingenkampen aan, rekruteerden en gebruikten kindsoldaten, verbrandden dorpen en gijzelden burgers.”

“Moslims vertrouwen Radio ESCA, want ze werden verwelkomd rondom de kerk gedurende de crisis,” zegt Ghislain Toundam. Toundam is directeur van Radio Sewa, een ander in Bangui gelegen community radiostation dat sociale cohesie tussen gemeenschappen wil bevorderen. 

Ze heeft het over de crisis in 2013, toen het bewind van toenmalig President François Bozizé bij een coup werd verdreven. Duizenden mensen vluchtten toen naar het pand van Radio ESCA waarin ook een school en een kerk zijn gevestigd. Door de vluchtelingen te verwelkomen won Radio ESCA het vertrouwen in de omgeving. 

Gebroken antenne

Tegenwoordig is Radio ESCA één van de radiostations in CAR die met hun inclusieve programmering bijdragen aan verzoening. Maar eind 2018 verdween het station kort uit de ether. 

Op 5 oktober schreef Jean-Ignace Manengou, voorzitter van de Community Radio Association (ARC) op zijn Facebook: “Een grote windvlaag heeft de antenne van Radio ESCA neergehaald. In zijn val vouwde de mast zich in twee stukken en maakte een gat in het dak van de studio.”

Zonder antenne kon Radio ESCA niet langer uitzenden. Het station ging op stil. 

Free Press Unlimited, sinds 2014 een partner van ARC, zag de post en vroeg hoe ze kon helpen. Van het één kwam het ander. Op 12 november begon het werk aan een nieuwe antenne. Vier dagen later werd de 48-meter hoge mast, geheel gemaakt in de CAR en gefinancierd door Free Press Unlimited, getest. Radio ESCA kon haar uitzendingen sindsdien weer voortzetten.

Persvrijheid ondersteunen in de CAR

Journalisten hebben het in de CAR heel erg moeilijk, zo valt in het meest recente rapport van Freedom House over persvrijheid in het land te lezen. “Journalisten plegen zelfcensuur om intimidatie te voorkomen. Vaak worden journalisten ook juridisch aangepakt naar aanleiding van kritische berichtgeving. Veel journalisten zien zich door een gebrek aan een regelmatig salaris genoodzaakt bepaalde verhalen te schrijven, waaronder verhalen die politici promoten,” zo staat in het rapport. 
 
Free Press Unlimited ondersteunt veertien community radiostations in de CAR sinds 2014, onder andere door journalistieke trainingen, training over duurzame bedrijfsmodellen en met financiering voor technische uitrusting. Deze steun helpt radiostations zoals ESCA hun boodschap van vrede en verzoening door de ether te verspreiden.

Radio ESCA directeur Lala kijkt tevreden terug op de inauguratie van de nieuwe antenne; hij heeft een nog groter bereik dan de vorige. 

“We kunnen nu een publiek in een straal van 200 kilometer bereiken,” zegt hij. “Het was vreugde en blijdschap.”