dinsdag, 17 januari 2017
In Afrikaanse landen is radio veruit het grootste medium. Zo ook in de Centraal Afrikaanse Republiek. Maar het land kent ook tientallen kranten, die vaak een beperkte oplage hebben vanwege de hoge printkosten, minimale distributiemogelijkheden en een hoog percentage analfabetisme onder de bevolking. Bovendien worden kranten van persoon tot persoon doorgegeven.

Door Jeppe Schilder

Le Democrate is één van die tientallen kranten. De redactie huist op de begane grond van een klein appartementencomplex in de hoofdstad Bangui. Twaalf medewerkers werken hier dagelijks hard om een krant van acht pagina’s te produceren. De oplage is vijfhonderd stuks en het aantal lezers slechts een veelvoud daarvan.

Moord, geweld en bedreigingen zijn ook de journalisten bij Le Democrate niet onbekend, doordat ze kritische stukken schrijven over de daden van de Séléka rebellenbeweging. Op een dag kwam zelfs een generaal persoonlijk verhaal halen: “Toen we hem het bewijs lieten zien dat ons artikel ondersteunde, bond hij in. We hebben tot op de dag van vandaag een goede verstandhouding met hem en hij voorziet ons regelmatig van informatie,” verteld hoofdredacteur Bamako Askin vanachter zijn computer.

De journalisten van Le Democrate hebben weliswaar een goede relatie met de generaal, maar dat geldt niet voor de rest van de Séléka-rebellen. Op weg naar huis, loopt Samba Herve in december 2013 per ongeluk de verkeerde straat in. Hij stuit op een groep rebellen die het huis van een hooggeplaatste functionaris bewaken. Ze eisen dat hij een boete betaald van tweeduizend Centraal-Afrikaanse CFA-frank (omgerekend vier euro). Samba biedt zijn excuses aan, legt uit dat hij journalist is en dat hij geen geld bij zich. Hij stelt voor terug te gaan naar kantoor om het geld te halen. De rebellen gaan echter niet akkoord.

Het feit dat hij journalist is, maakt de situatie alleen maar erger: “ze waren boos op journalisten en vonden dat we altijd slecht over Séléka schreven. Daar wilden ze me voor terugpakken,” verteld Samba. Urenlang wordt hij met stokken gemarteld. Totdat zijn beulen vermoeid raken. Dat hij nog in leven is, heeft hij te danken aan de generaal met wie de redactie een vriendschappelijke band onderhoudt. Samba kent hem ook en heeft zijn telefoonnummer in zijn telefoon staan. Nadat hij diens naam laat vallen, wordt de generaal gebeld. Deze bevestigt Samba’s verhaal tegenover de rebellen die hem vasthouden. Ze bieden hun excuses aan en laten Samba vrij. Na zijn vrijlating keert Samba direct terug naar de krant. Zijn collega’s kunnen hun ogen niet geloven en spoeden met hem naar het ziekenhuis.

Inmiddels is Samba lichamelijk volledig hersteld. Geestelijk heeft de marteling echter diepe littekens nagelaten. “Ik was doodsbang. Ik probeer het te vergeten maar soms heb ik nachtmerries. Als ik er teveel aan denk gaat het mis in mijn hoofd.”

Free Press Unlimited werkt in de Centraal Afrikaanse Republiek sinds 2014. We ondersteunen lokale partners met onder meer uitrustingen en trainingen in technische, journalistieke en management vaardigheden. Dankzij onze samenwerking kan:

  • De vereniging van community radio's (Association des Radios Communautaires) lokale radio's verspreid over het land opknappen,
  • De vereniging van vrouwelijke journalisten (Association des Femmes Professionels de Communication) een wekelijks programma maken over onderwerpen die met name vrouwen direct aangaan.
  • De zelfstandige toezichthouder (Observatoire des Médias Centrafricaines) kranten, radio's en online media monitoren. Zodat als zij ter verantwoording kunnen worden geroepen in geval van onjuistheden, valse beschuldigingen, hatespeech en het niet respecteren van de ethische gedragscode voor journalistiek.