vrijdag, 24 mei 2019
Journalisten in Venezuela riskeren geweld, arrestatie en vervolging. Melanio Escobar helpt ze zichzelf te beschermen met technologie. ‘Er zal meer waanzin zijn tegen journalisten,’ vertelt hij aan Free Press Unlimited.

Melanio Escobar covering a protestDrie weken geleden deed de Venezolaanse oppositieleider Juan Guaidó een gedurfde poging om president Nicolás Maduro af te zetten. Vanuit een luchtmachtbasis riep hij het leger en gewone Venezolanen op om de straat op te gaan om “vrijheid en democratie te bereiken in Venezuela”.

De opstand mislukte en vandaag de dag is de situatie in Venezuela extreem gespannen. Melanio Escobar is een journalist, expert op het gebied van digitale veiligheid en de directeur van de ngo Redes Ayuda en het radiostation Humano Derecho. Hij zegt dat de regering de mislukte machtsgreep gebruikt als voorwendsel om nog harder op te treden tegen zijn tegenstanders: “In de afgelopen drie weken heeft [Maduro] belangrijke mensen uit de oppositie opgesloten en gebruikt hij meer geweld tegen demonstranten.”

Venezuela wordt al jaren geplaagd door hyperinflatie en ernstige tekorten aan voedsel en medicijnen. De economische crisis onder Maduro is zo nijpend dat miljoenen Venezolanen het land zijn ontvlucht.

Om de controle te behouden probeert Maduro al lange tijd onafhankelijke stemmen het zwijgen op te leggen. Venezolaanse media worden volledig gedomineerd door de overheid. Onafhankelijke nieuwswebsites en social media-kanalen worden routinematig geblokkeerd. Het Maduro-regime heeft ook mensen gearresteerd die zich tegen hem uitspraken op social media. Met online surveillance worden mensen opgespoord om opgesloten te worden.

“Het regime staat de colectivos toe om buiten de wet te opereren in ruil voor het stoppen van de journalisten die de protesten verslaan”

“Temidden van de chaos begon ik activisten in het hele land te trainen in digitale veiligheid, hoe ze kunnen voorkomen dat ze door de regering gevolgd worden en hoe ze zichzelf online kunnen beschermen,” zei Escobar.

Om hierop voort te bouwen richtte Escobar in 2014 Redes Ayuda op. De organisatie gebruikt technologie en communicatie om ngo’s en activisten in heel Latijns-Amerika te versterken, met bijvoorbeeld veiligheidstraining en belangenbehartiging.

Redes Ayuda is partner van Free Press Unlimited sinds 2017. De organisatie implementeert ons noodfonds Reporters Respond en het Legal Defense Fund binnen Venezuela. Hun lokale kennis maakt ze beter uitgerust om juridisch advies te geven en onmiddelijk op de bres te springen voor journalisten in nood.

“Met persvrijheid en vrijheid van meningsuiting in een neerwaartse spiraal zijn deze fondsen hard nodig. Journalisten die verslaan wat te doen in het geval van een stroomuitval of wanneer het internet afgesloten wordt, worden vaak vastgezet,” zei Escobar. Zelf is hij meermaals aangevallen door staatsveiligheidsinstanties en de door de regering gesteunde gewapende bendes die lokaal colectivos genoemd worden: “Het regime staat de colectivos toe om buiten de wet te opereren in ruil voor het stoppen van de journalisten die de protesten verslaan.”

In de komende weken verwacht Escobar meer repressie, meer vervolging en meer “waanzin” tegen journalisten: “Er zullen meer black-outs volgen, met name van sociale media sites zullen worden geblokkeerd.”

Hij gelooft dat het nog wel even kan duren voordat Maduro’s regime ten val komt. Wanneer dat gebeurt, moet er nog een hoop veranderen om de Venezolaanse pers vrij en en eerlijk te maken. Escobar: “Mensen zullen duizend prioriteiten hebben voordat ze over de media gaan praten. De meeste traditionele media worden geleid door mensen die het Maduro-regime al lang dienen. We moeten een dialoog met hen aangaan en het belang van een onafhankelijke pers uitleggen.”

Foto's: Melanio Escobar, Manuel Oropeza