donderdag, 22 november 2018
Kaderen, scherp stellen en met vaste hand afdrukken. Dat was lang de dagelijkse bezigheid van fotojournalist en directeur Ahmed Najm van Metrography, het enige onafhankelijke fotopersbureau van Irak en partner van Free Press Unlimited.

Sinds vier jaar is hij directeur en richt hij zich op journalistiek management. Daarnaast geeft zijn continue zoektocht naar zijn gekidnapte en nog steeds vermiste broer Karaman een ongekend inzicht in wat er in zijn land verandert en wat hetzelfde blijft. “Ook al lijkt ISIS verslagen en zijn er verkiezingen geweest: vrede is het nog lang niet”, zo zegt Najm.

Naast zijn werk als directeur van Metrography geeft Ahmed Najm al sinds 2016 trainingen aan leger, politie en de tientallen veiligheidstroepen en milities van politieke partijen en etnische groepen. Hen wordt inzicht in het werk van journalisten geboden en bijgebracht hoe om te gaan met mediabelangstelling, zonder dat ze er direct vanuit gaan dat verslaggevers hun natuurlijke vijanden zijn. 

Bewapende analfabeten

“Ik doe heel veel van deze trainingen”, zegt Najm, “maar het is enorm moeilijk. Sinds de verkiezingen in mei zijn er bijvoorbeeld 11 duizend recruten van het leger, veiligheidstroepen en politieagenten bijgekomen. Deze jongens komen van het platteland en krijgen maar bijna geen opleiding en weinig salaris, zo’n 700 dollar in de maand. Ze worden wel meteen bewapend en dat betekent dat ze vanaf het begin bij roadblocks staan om geld af te persen van reizigers om hun salaris aan te vullen. De meesten van hen zijn analfabeet en kunnen nog geen bon uitschrijven. Het effect van sommige trainingen is dan ook nog klein.” 

Broer Karaman vermist

Ahmed’s broer Karaman, ook persfotograaf, werd in juni 2014 nabij Kirkoek gekidnapt, terwijl hij de eerste gevechten tussen ISIS en Irakese veiligheidstroepen versloeg. Ahmed is nog steeds op zoek naar zijn broer, inspecteert soms massagraven en doet onderzoek bij clanleiders. Tijdens zijn zoektocht wordt hij regelmatig geconfronteerd met de wraakgevoelens van de familieleden van slachtoffers van ISIS. Veel van de slachtoffers zijn nog niet teruggevonden. De families zijn boos op de Irakese regering en teleurgesteld in de geringe vooruitgang. Najm ziet dat het vechten dan goeddeels is gestopt,maar dat het werk nog lang niet af is: “Het gevecht tegen terrorisme is heel belangrijk, maar niet belangrijker dan werken aan de naweeën van de oorlog.”

Witte Vlag

Door zijn werk ziet Najm ook dat de terreur die ISIS in het land heeft gezaaid zorgt voor wraakgevoelens onder verschillende bevolkingsgroepen. “De sterke nadruk op veiligheid van buitenlandse mogendheden zoals Frankrijk, Duitsland, de VS en Iran zorgt ervoor dat het wemelt van de wapens, waarmee elke tegenstelling explosief wordt en wraakacties makkelijk kunnen worden uitgevoerd. En er voor een nieuw gevaar: de nog kleine terreurgroep met de naam ‘Witte Vlag’. ISIS was zwart, zij zijn wit maar in feite doen ze hetzelfde; terreur zaaien.”  

Hawija

“Deze groep heeft slechts een klein terrein in het district Hawija onder controle maar de de aanhang groeit snel. Deze kern van deze groep stamt al van vóór ISIS, heeft enorm sterke strijders en spreekt makkelijk jongeren aan. Bij een gevecht met het Iraakse leger kwamen ook twaalf Russen om die voor de groep het gevecht aangingen. Ik was in de stad Hawija en vrienden daar stonden erop dat ik voor de avond zou vertrekken omdat ik gevaar liep. Overdag heerst het Iraakse leger daar, maar de soldaten trekken weg als het donker wordt. ‘s Nachts is Witte Vlag daar de baas. Ik heb lang bij westerse media moeten aankloppen voor ze deze terreurgroep serieus namen.” 

Fabrieken voor terroristen

Irak zal ook nog lang blijven kampen met de nasleep van de terreur van ISIS. Najm bezoekt ook gevangenissen om interviews en foto’s te maken: “Die gevangenissen zijn fabrieken voor nieuwe terroristen. Jonge kinderen zitten er zij aan zij met met keiharde extremisten en leren daar veel van. Om het nog erger te maken stuurt Justitie de ter dood veroordeelde ISIS-strijders naar Najaf om daar geëxecuteerd te worden. De meeste terroristen zijn Soenni’s, Najaf is Shiïtisch. Dat versterkt de tegenstellingen tussen aanhangers van deze religies natuurlijk enorm. Zo bezien is duurzame vrede in Irak nog ver weg. Het is dan ook uitermate belangrijk dat onafhankelijke media zoals Metrography blijven berichten over de tegenstellingen in Irak.”