Kenia

Een medialandschap onder politieke en financiële druk

Op papier biedt de Keniaanse grondwet van 2010 een van de sterkste waarborgen voor persvrijheid in Afrika. De Media Council of Kenya werd opgericht om journalisten te beschermen. In de praktijk zijn veel nieuwsorganisaties echter eigendom van politici of mensen met nauwe banden met de overheid. Zij hebben invloed op wie de leiding heeft en welke onderwerpen worden gepubliceerd. Verschillende hoofdredacteuren zijn sinds 2022 bij grote nieuwsorganisaties onder politieke druk vertrokken. Hierdoor vermijden veel journalisten gevoelige onderwerpen uit angst voor gevolgen.

Financiële problemen vergroten de druk. De overheid heeft een groot deel van haar advertentiebudgetten verschoven naar online platforms, terwijl openstaande schulden aan kranten en televisiezenders niet zijn betaald. Ook trekken sommige adverteerders hun financiering terug als sanctie voor kritische berichtgeving. In 2024 sloten verschillende televisie- en radiostations hun deuren en gingen honderden banen in de mediasector verloren. Hierdoor zijn er minder middelen beschikbaar voor onder meer onderzoeksjournalisten om machthebbers ter verantwoording roepen.

Jonge Kenianen en het belang van content creators

Kenia heeft een grote, betrokken en mondige jonge generatie. Veel jongeren halen hun nieuws en entertainment online, in plaats van via televisie of kranten. Sociale media zijn voor hen een belangrijk middel om zich te organiseren. In 2024 hielp online mobilisatie bijvoorbeeld om landelijke protesten tegen een voorgestelde belastingwet op gang te brengen.

Veel populaire content creators hebben echter geen journalistieke opleiding en beschikken bijvoorbeeld niet over kennis van factchecking of onderzoeksjournalistiek. Dit vergroot het risico op desinformatie, intimidatie en in sommige gevallen oproepen tot geweld. Het ondersteunen van betrouwbare, op feiten gebaseerde journalistiek naast deze nieuwe generatie online stemmen is daarom belangrijk voor een goed geïnformeerd publiek debat.

Gendergerelateerd geweld in het medialandschap

Journalisten in Kenia lopen reële veiligheidsrisico's, vooral tijdens verkiezingen en protesten. Arrestaties, politiegeweld, fysieke aanvallen, bedreigingen en inbeslagname van apparatuur komen regelmatig voor. De verantwoordelijken worden zelden ter verantwoording geroepen.

Vrouwelijke journalisten lopen extra risico's. Velen krijgen te maken met intimidatie op de werkvloer en online. Omdat veel vrouwelijke journalisten niet op de hoogte zijn van het beleid en de maatregelen die hen moeten beschermen, worden incidenten vaak niet gemeld. Sommige vrouwen hebben sociale media volledig verlaten om zich veiliger te voelen. Hierdoor verdwijnen hun stemmen steeds meer uit het publieke debat.

Ons werk in Kenia

Free Press Unlimited ondersteunt onafhankelijke journalistiek, onderzoeksjournalistiek en leiderschap onder jongeren in Kenia. We geloven dat jonge journalisten en content creators essentieel zijn voor een opener en democratischer Kenia. Daarom bouwen we aan een netwerk van zelfverzekerde en goed toegeruste leiders die verandering in hun gemeenschappen kunnen stimuleren.

Ons werk richt zich op twee doelen. We helpen jonge Keniaanse journalisten, vooral bij lokale, regionale en online media, om vrij verslag te doen en misstanden zoals corruptie en mensenrechtenschendingen aan het licht te brengen. Daarnaast versterken we de vaardigheden op het gebied van kritisch denken en leiderschap van jonge journalisten, content creators en leden van maatschappelijke organisaties. Dit doen we via open gesprekken over sociale, economische en politieke onderwerpen, waaronder manieren om desinformatie tegen te gaan. Ons werk bereikt zowel plattelandsgebieden als stedelijke gemeenschappen in heel Kenia.