Tanzania

Tanzania heeft een grote en dynamische mediasector, met honderden kranten, radiostations, televisiezenders en online media. De omvang van de sector heeft echter niet geleid tot meer onafhankelijkheid. Veel media zijn eigendom van of verbonden aan politici. Particuliere kranten zijn bovendien vaak voor een groot deel van hun inkomsten afhankelijk van overheidsadvertenties. Die financiering valt snel weg wanneer media als kritisch tegenover de regering worden gezien. Het restrictieve wettelijke kader, dat grotendeels onder Magufuli tot stand kwam, is nog altijd van kracht. Hieronder valt de Media Services Act uit 2016, die smaad strafbaar stelt en de regering de mogelijkheid geeft om kranten volledig te schorsen. Toegezegde hervormingen komen langzaam van de grond.

Politieke ruimte voor journalisten blijft beperkt

Het optimisme na het aantreden van president Hassan in 2021 heeft plaatsgemaakt voor nieuwe tegenslagen. Politieke bijeenkomsten worden opnieuw verboden, journalisten die verslag doen van protesten worden regelmatig gearresteerd en een officieel onderzoek naar het geweld rond de verkiezingen van oktober 2025 concludeerde dat meer dan 500 mensen zijn omgekomen.

Ook in 2026 blijft de angst voor nieuwe repressie Tanzanianen ervan weerhouden hun recht om te demonstreren uit te oefenen. Tientallen mensen zijn gearresteerd, onder wie een universitair docent die werd aangeklaagd voor terrorisme vanwege zijn rol bij geplande demonstraties. Ook de concentratie van media-eigendom vormt een toenemende zorg. De recente overname van het grootste mediabedrijf van Oost-Afrika door een prominente zakenman heeft vragen opgeroepen over de toekomstige onafhankelijkheid van de journalistiek in de regio.

Economische en structurele druk op de media

Naast politieke inmenging heeft de mediasector in Tanzania te maken met toenemende financiële druk. Journalisten worden slecht betaald en hun arbeidsposities zijn onzeker. Vooral kranten hebben het moeilijk doordat steeds minder mensen gedrukte exemplaren kopen en adverteerders hun budgetten verplaatsen naar online platforms. Een academische studie uit 2026 wijst op een afnemende kwaliteit van de journalistiek, de ontwrichtende invloed van digitalisering, financiële beperkingen en een ongunstig juridisch klimaat als belangrijke problemen voor de Tanzaniaanse mediasector.

Ons werk in Tanzania

Free Press Unlimited werkt sinds 2016 in Tanzania. Het land werd toen onderdeel van ons programma No News is Bad News, een van zestien landenprogramma's gericht op het versterken van de randvoorwaarden voor onafhankelijke media. Naarmate de omstandigheden voor de persvrijheid in Tanzania in de daaropvolgende jaren verslechterden, pasten we ons werk aan en breidden we de samenwerking met onze partners uit.

In 2018 ondersteunde Free Press Unlimited de oprichting van het Media Lab bij de Tanzania Media Foundation (TMF). Deze innovatieve plek leidde jonge journalisten op in datajournalistiek en onderzoeksjournalistiek en vergrootte het bereik naar plattelandsgemeenschappen. In hetzelfde jaar ondersteunden we de vertaling naar het Swahili en de lancering van het Data Journalism Handbook van het European Journalism Centre.

Het Media Lab, later opnieuw gelanceerd als Makini Media Lab, begeleidde tussen 2019 en 2020 twee groepen journalistieke fellows. Zij produceerden onderzoeksjournalistiek over sociale en ontwikkelingsvraagstukken in samenwerking met Nukta Africa en Humasa Magazine.

In 2020 begonnen we ook MediaSpace Tanzania te ondersteunen, een door vrouwen geleide organisatie die zich richt op het versterken van de stem van vrouwen en het vergroten van mediageletterdheid onder jongeren. Toen de Tanzaniaanse mediasector tijdens de COVID-19-pandemie voor nieuwe uitdagingen kwam te staan, breidden we onze steun uit via een regionaal COVID-19 Response in Africa-project. Zo hielpen we ervoor te zorgen dat betrouwbare gezondheidsinformatie gemeenschappen in het hele land bleef bereiken.