Laat het nepnieuws van vandaag niet het echte nieuws van morgen worden.
Nepnieuws en propaganda beïnvloeden wat mensen geloven. Overheden en andere machthebbers verspreiden bewust misleidende verhalen om de publieke opinie te sturen, vertrouwen te ondermijnen en mensen tegen elkaar op te zetten. Wie zit daarachter? Hoe werkt dit? En hoe weet je nog wat je kunt geloven?
[campagnevideo]
Nepnieuws is meer dan een verzonnen bericht
We gebruiken de term nepnieuws omdat iedereen begrijpt wat ermee wordt bedoeld. De bredere term voor het bewust verspreiden van onjuiste of misleidende informatie om mensen te beïnvloeden, is desinformatie.
Desinformatie wordt ingezet om de publieke opinie te sturen, twijfel te zaaien en het vertrouwen in onafhankelijke media te ondermijnen. Het gaat daarbij niet alleen om volledig verzonnen berichten. Ook verdraaide feiten, gemanipuleerde beelden en ongefundeerde beschuldigingen spelen een rol. Sociale media helpen zulke verhalen zich snel te verspreiden. Soms worden ze ook door traditionele media overgenomen en verder verspreid.
Als journalisten zelf het doelwit worden
Journalisten die machthebbers kritisch volgen en misstanden onderzoeken, worden steeds vaker zelf aangevallen. Ze worden beschuldigd van partijdigheid, weggezet als onbetrouwbaar of doelbewust in verband gebracht met terrorisme.
In ons onderzoek naar online lastercampagnes tegen Palestijnse journalisten laten we zien hoe zulke campagnes worden opgezet en hoe beschuldigingen via traditionele media verder worden verspreid. Dit onderzoek publiceren we volgende week.
Hoe herken je nepnieuws?
Iedereen krijgt dagelijks informatie via sociale media, nieuwswebsites en andere kanalen. Maar hoe weet je of een bericht klopt? En wie zit erachter? Stel jezelf een paar vragen voordat je informatie gelooft of deelt:
- Wie heeft dit bericht gemaakt?
- Waar komt de informatie vandaan?
- Is de informatie onafhankelijk gecontroleerd?
- Wie heeft er belang bij dat je dit gelooft?
- Welke informatie ontbreekt?
Bekijk onze praktische gids met acht vragen om nieuws over conflicten kritisch te beoordelen.
Steun onafhankelijke journalistiek, hét antwoord tegen nepnieuws
Journalisten onderzoeken feiten, controleren informatie en stellen machthebbers ter verantwoording. Hun werk geeft mensen toegang tot informatie waarmee ze zelf een oordeel kunnen vormen. Free Press Unlimited steunt journalisten en onafhankelijke media wereldwijd. Zo helpen we ervoor te zorgen dat betrouwbare informatie beschikbaar blijft, ook wanneer machthebbers die proberen tegen te houden.
