Over het Antoine-Verbij-Fonds Collapse
Antoine Verbij (Boskoop 1951 - Berlijn 2015) was journalist en filosoof. Hij was de langjarige adjunct-hoofdredacteur van het weekblad De Groene Amsterdammer, en daarna correspondent in Berlijn voor het dagblad Trouw. Hij schreef voor De Groene, Vrij Nederland en Trouw graag over schrijvers en filosofen in Midden/Oost-Europa, en volgde ook de actualiteit voor zijn media op de voet.
Begin deze eeuw gaf Antoine een aantal cursussen journalistiek en ethiek voor studenten in Belarus, met Nederlandse collega's en lokale partners.
Antoine en zijn vrouw, de journalist Annemieke Hendriks, besloten al bij zijn leven om hun geld en goed na te laten aan een organisatie die actieve steun verleent aan bedreigde en gevluchte journalisten. Dat is Free Press Unlimited (FPU) in Amsterdam geworden, de opvolger van Press Now en Free Voice.
Maar Antoine kon de gruwelijke loop van de wereldgeschiedenis in de ruim tien jaren na zijn dood niet bevroeden. De urgentie tot actie en financiële steun is te groot om daarmee tot de dood van Hendriks te wachten: machteloos toezien was geen optie meer, vond zij.
Ze is dan ook enthousiast over de suggestie van FPU, om nu alvast een fonds op naam bij hun stichting onder te brengen. Ze vond Antoines goede vriend Jos van der Lans, publicist en cultuurpsycholoog, en tevens oud-senator voor GroenLinks, bereid om dit Antoine-Verbij-Fonds mede vorm te geven.
Werkterreinen Antoine-Verbij-Fonds
Geheel in Antoines geest zal de nadruk van dit fonds liggen op de staten uit het voormalige "Oostblok" die nu EU-lid zijn, aangevuld met alle niet-lidstaten op de Balkan. Het gaat hier om financiële steun aan journalisten en onafhankelijke mediaorganisaties in geldnood die onder vuur liggen van autocratische politiek en de bijbehorende propaganda. Hoe kunnen journalisten in Roemenië, Slowakije of Servië zich weren tegen het gesol in vele varianten met de waarheidsvinding? Ook tijdelijke huisvesting elders en, desgewenst, workshops Weerbare Journalistiek vallen hieronder. En niet in de laatste plaats is hier steun nodig in kostbare juridische zaken, zoals in de beruchte SLAPP-rechtszaken, Strategic Lawsuit Against Public Participation, die louter bedoeld zijn om journalisten (en andere kritische "opinion leaders") het zwijgen op te leggen.
Hendriks en Van der Lans hebben nog een tweede geografisch aandachtsgebied toegevoegd: het Midden-Oosten, met nadruk op de Palestijnse Gebieden en Libanon. Toen Antoine en zijn vrouw een paar jaar voor zijn dood bij een bevriende Belgische collega in Beiroet bivakkeerden, was het verwoestende en genocidale geweld in deze regio, toch al decennialang getergd, in deze mate nog niet te voorzien. Antoine zou zich omdraaien in zijn graf. Redacties en individuele journalisten in deze gebieden krijgen eveneens alle mogelijke financiële en praktische steun van ons fonds.
Hendriks zal een deel van de financiële erfenis - in feite die van Antoine, grotendeels nog over van zijn ooit verkochte Amsterdamse appartement - alvast in dit fonds op naam storten. De bedoeling is dat er via een grote sponsoractie al snel een aanzienlijk bedrag in het Antoine-Verbij-Fonds zit: geld dat onmiddellijk aangewend kan worden waar dit het hardst nodig is.
FPU heeft alle expertise op dit gebied, en spreekt de netwerken van de stichting hiertoe aan. Hendriks en Van der Lans doen hetzelfde met de hunne - net als u, hopen we. Zegt het voort! We houden u op de hoogte.
Comité van Aanbeveling voor het Antoine-Verbij-Fonds
Hans Achterhuis

Hans Achterhuis schrijft: "Het bleef verwarrend voor mij, de academische overgang van een deeltijdaanstelling in Amsterdam naar een volledige baan als hoogleraar Filosofie in Twente. De eindeloze discussies en felle gesprekken tussen collega’s en journalisten die elkaar uitdaagden, waren voorbij. In mijn nieuwe omgeving liep een collega wiens tekst kritisch werd besproken boos weg, in Amsterdam zou hij er dankbaar voor zijn geweest.
Dat laatste ben ik in elk geval als ik eraan terugdenk. Na een vakgroepbespreking over een van onze teksten bleven we tot lang in de kroeg napraten; hetzelfde gebeurde na bijeenkomsten bij De Groene Amsterdammer. Van deze Amsterdamse filosofische scene was Antoine Verbij misschien niet het middelpunt, maar wel een vast punt. Dat dankte hij aan het feit dat hij verantwoordelijkheid nam als journalist. Hij beloofde niet, zoals gangbaar was, ergens af en toe een bijdrage te leveren, maar maakte vaste afspraken; hij was streng en betrouwbaar als eindredacteur bij De Groene Amsterdammer.
De tijden zijn veranderd. Voor vrije journalistiek en open discussie is steeds minder ruimte. Het is fantastisch dat het in de huidige donkere tijden mogelijk is om de idealen die Antoine dreven, in zijn naam te kunnen ondersteunen."
Ien Ang
Ien Ang was tot 2024 hoogleraar en directeur van het vermaarde Institute for Culture and Society aan de Western Sydney University in Australië. Nu terug in Amsterdam, waar ze tot begin jaren negentig les gaf in de communicatiewetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Zij werd wereldberoemd met haar baanbrekende boek Watching Dallas: Soap Opera and the Melodramatic Imagination, dat in 1985 uitkwam.
Antoine was jarenlang haar huisgenoot en een van haar beste vrienden, met wie zij een passie voor schrijven deelde en talloze diepgaande gesprekken voerde over politiek, cultuur en het belang van onderzoeksjournalistiek in een turbulente wereld.
Zij zegt: "Het Antoine-Verbij-Fonds is een prachtig initiatief om broodnodige steun te leveren aan journalisten die soms levensgevaarlijk werk doen om ons te informeren over autocratische regimes in Oost-Europa en door oorlog geteisterde landen in het Midden-Oosten (vooral Gaza en Libanon). Dit doel zou Antoine na aan het hart liggen."
Wendelmoet Boersema
Wendelmoet Boersema is sinds 2024 hoofdredacteur van Trouw. Als slavist en journalist heeft ze in haar loopbaan veel geschreven over en vanuit de voormalige Oostblok-staten en Rusland, waarvoor ze in 1998 de Tegel voor Jong journalistiek talent (het Gouden Pennetje) kreeg. Als correspondent gebaseerd in Moskou versloeg ze de eerste jaren van Poetins regime en was ze onder meer ook aanwezig bij de revoluties in Georgië (2003) en Oekraïne (2004). Ze gaf verscheidene cursussen journalistiek in Irak voor het IMCK (Independent Media Centre Kurdistan). In 2021 schreef ze het boek Gronings Goud - Over de macht van het gas en de rol van Rusland, waarvoor ze diverse nominaties kreeg. Als hoofdredacteur houdt ze zich veel bezig met ethische kwesties, Boersema is onder meer lid van de Raad voor de Journalistiek.
Ze kent Antoine Verbij goed uit de jaren dat hij correspondent was voor Trouw in Berlijn, en zij chef van de buitenlandredactie en daarna hoofd van de dagelijkse bijlage De Verdieping. Ze deelden hun enthousiasme voor (Russische) literatuur, cultuur en politiek.
Over het Antoine-Verbij-Fonds zegt ze: "De democratie en het vrije woord liggen in veel landen onder vuur. Journalisten en organisaties worden met rechtszaken de mond gesnoerd, en het proces van waarheidsvinding wordt verstoord door desinformatie, gebrek aan transparantie en actieve obstructie van persvrijheid. Alle mogelijke steun om journalisten en de pers als onderdeel van een gezonde democratie weerbaarder te maken, is meer dan welkom. Dit fonds kan daar een gerichte bijdrage aan leveren."
Hans Boutellier
Hans Boutellier is gespecialiseerd in vraagstukken van publieke moraal, veiligheid en sociale verhoudingen. Hij schreef circa tweehonderd artikelen en zes boeken. Zijn laatste boek was in 2025 De neo-tribale revolte: Over vijandschap en solidariteit in een nieuw tijdperk. Hij was directeur van het Verwey-Jonker Instituut, bekleedde diverse leerstoelen en is nu gasthoogleraar Polarisatie en veerkracht aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Hij vertelt: "Antoine en ik kennen elkaar van de studie psychologie. We zaten samen in diverse studiegroepjes en publiceerden toen (met anderen) het veelgelezen boek Psychologie en marxisme (SUA, 1975) en redigeerden het onvolprezen tijdschrift Psychologie en maatschappij (in 2001 ter ziele). In 1989 gingen we een week naar Moskou: perestrojka! Ik leerde van Antoine wat een goed argument is – en hoe je dat kunt opschrijven. Bij De Groene had hij zijn plek gevonden, in Berlijn zijn stek.
Het is geweldig dat zijn engagement zal doorklinken in een fonds voor de persvrijheid. Een vrije pers houdt een samenleving open, terwijl we op dit moment (digitale) opsluiting meemaken. Ik ondersteun het initiatief van harte."
Kathalijne Buitenweg
Kathalijne Buitenweg is sinds 2021 staatsraad bij de Afdeling advisering van de Raad van State. Eerder was zij Tweede Kamerlid en vicefractievoorzitter voor GroenLinks (2017–2021), Europarlementariër (1999–2009) en lid van het College voor de Rechten van de Mens.
Ze schrijft: "Ik heb Antoine niet persoonlijk gekend, maar juist in deze tijd vind ik het doel van zijn fonds van cruciaal belang. Want naast waarden, emoties en visies vormen feiten een onmisbaar element in een democratie. Zonder gedeelde feiten wordt het lastig om op een constructieve manier te redetwisten over zaken waarover we van mening verschillen, en samen oplossingen te zoeken. Alle politiek wordt dan retoriek. Journalisten spelen een cruciale rol in de democratie, en al helemaal in de landen waar deze onder druk staat. Om feiten naar boven te halen, ze kritisch te onderzoeken en zo machthebbers verantwoording te laten afleggen."
Loes Gompes
Loes Gompes is programmamaker en journalist. Zij schreef o.a. de boeken De vlucht wordt duur betaald - De oorlogsgeschiedenis van twee joodse families (2024) en Fatsoenlijk Land - Porgel en Porulan in het verzet (2013). Al decennialang houdt ze zich bezig met Israël en het Israëlisch-Palestijnse conflict. Zij behoorde van 1986 tot 1999 tot de kerngroep van Blanes, een groep van niet-religieuze progressieve joden die een kritisch geluid lieten horen over de politiek van Israël. Sinds april 2025 is zij een actief lid van Joden Zeggen Nee, een groep van Nederlandse joden die gekant zijn tegen het excessieve geweld van het Israëlische leger (IDF) tegen Palestijnse burgers in Gaza en de Westelijke Jordaanoever, en pleit ze voor een toekomst voor de regio waar Israëliërs, Israëlische Arabieren en Palestijnen vreedzaam samenleven.
Ze ontmoette Antoine begin jaren negentig bij de Stichting Perdu waar ze allebei een lezing gaven over de Oostenrijkse schrijfster Elfriede Jelinek; daarna kruisten hun wegen elkaar weer bij het weekblad De Groene Amsterdammer. In hun vriendschap speelde de gezamenlijke passie voor literatuur, cultuur en politiek een belangrijke rol. En ze gingen samen geregeld naar het theater.
Over het Antoine-Verbij-Fonds zegt ze: "Een belangrijk initiatief in een wereld waarin de rol van de journalist als waarheidsvinder steeds meer onder druk komt te staan. In de Palestijnse gebieden en Libanon werken journalisten met gevaar voor eigen leven. Alleen in Gaza zijn sinds de Israëlische reactie op de Hamas-aanslag tussen de 190 en 260 (verschillende bronnen; stand september 2026) Palestijnse journalisten en mediawerkers omgekomen of doelgericht door de IDF vermoord. En in Israël worden media met kritische geluiden over de Gaza-oorlog door de regering sterk onder druk gezet."
Ger Groot
Ger Groot doceerde filosofie aan ondermeer de Erasmus Universiteit Rotterdam en was hoogleraar Filosofie en Literatuur aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij schreef een tiental boeken, waaronder het in meerdere talen uitgebrachte De geest uit de fles (2017), en talloze essays over politiek, cultuur en literatuur. Jarenlang leverde hij ook bijdragen aan De Groene Amsterdammmer, waar hij Antoine Verbij leerde kennen en waarderen. Al snel ontwikkelde zich daaruit een goede vriendschap, die standhield toen Antoine vertrok naar Berlijn, waar hij hem meerdere malen opzocht. Hun discussie waren soms heftig maar altijd gepassioneerd en steunden op de gedeelde overtuiging dat informatie en argumentatie de basis moeten zijn van elke meningsvorming.
Daarom steunt Ger Groot van harte het Antoine-Verbij-Fonds, waarover hij zegt: "Kennis is de grondslag van elk oordeel. Daarom is onafhankelijke journalistiek van het grootste belang voor een samenleving die zichzelf op redelijke grondslag wil vormgeven. Dat wordt des te prangender wanneer, zoals nu het geval is, informatie op steeds bredere en gewiekstere vorm gemanipuleerd wordt en dissidente stemmen tot zwijgen worden gebracht. Tegenover macht, geld en geweld zijn die laatste zo goed als weerloos. Ze hebben alleen hun pen om zich staande te houden tegen de storm die elk moment over hen kan losbarsten. Daarom verdienen ze de grootst mogelijke steun en verdediging. Het Antoine-Verbij-Fonds is daarbij van grote waarde."
Pieter Hilhorst
Pieter Hilhorst is politicoloog, publicist en onderzoeker bij het Ben Sajet Centrum. Hij heeft Antoine Verbij leren kennen bij de Groene Amsterdammer.
"Antoine had mij gevraagd of ik redacteur wilde worden bij De Groene. Dat bleek niet te combineren met mijn werk voor het tv-programma Het Blauwe Licht van Anil Ramdas en Stephan Sanders. De uitkomst van ons gesprek was dat ik geen redacteur werd, maar columnist. Dit toonde de openheid en flexibiliteit van Antoine."
Via De Groene Amsterdammer werd Hilhorst later columnist van de Volkskrant, televisiemaker bij de VARA en wethouder in Amsterdam.
"Antoine heeft mij destijds de kans gegeven, en daar ben ik hem nog altijd dankbaar voor. Als we elkaar tegenkwamen bij publieke gesprekken of debatten was hij altijd scherp en nieuwsgierig. Een hele prettige combinatie. In een interview in de Volkskrant met de Spaanse schrijver Irene Vallejo haalt zij Tacitus aan: 'De waarheid wordt krachtiger dankzij onderzoek en reflectie, de leugen door haast en twijfel.' Een mooi motto voor het Antoine-Verbij Fonds."
Joost Lagendijk

Historicus Joost Lagendijk was in de jaren tachtig uitgever, en was tien jaar lid van het Europees Parlement namens GroenLinks. Hij leerde Antoine Verbij kennen toen zij in 1986 samen plannen maakten voor de oprichting van een nieuw links politiek tijdschrift.
Hij vertelt: "Dat is uiteindelijk De Helling geworden, een tijdschrift dat van 1987 tot 1990 uitgegeven werd door een onafhankelijke stichting waarvan Antoine en ik allebei bestuurslid waren. Antoine heeft trouwens de naam van het blad bedacht. Daarna werd De Helling tot in 2026 uitgegeven door het Wetenschappelijk Instituut van GroenLinks.
Sinds 2009 woon ik in Turkije. Dat is een prachtig land, maar de vrijheid van meningsuiting en de journalistieke vrijheid staan al twintig jaar onder zware druk. Veel journalisten, waaronder heel goede vrienden, zitten al jarenlang gevangen, hebben het land verlaten of kunnen hun vak slechts onder grote druk uitoefenen. Zelf mocht ik van 2016-2019 het land niet in, o.a. omdat mijn biografie van Erdogan niet in goede aarde was gevallen.
Steun voor schrijvers en journalisten die onder moeilijke omstandigheden hun werk moeten doen, gaat me dan ook zeer aan het hart."
Susan Legêne
Historicus Susan Legêne was in de jaren tachtig uitgever bij de SUA, de Socialistische Uitgeverij Amsterdam, en is thans emeritus hoogleraar Politieke geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
"Antoine Verbij ken ik uit mijn SUA-tijd, de uitgeverij die een van zijn eerste boeken uitbracht, Van nature maatschappelijk - overzicht van de kritische psychologie (1981). De SUA gaf ook het kritische tijdschrift Psychologie & Maatschappij uit, waarvan hij de eindredactie verzorgde. Later was ik een trouw lezer van de 'Ars Combinatoria', verhalen van Antoine in De Groene waarin hij vrij denkend samenbracht wat hij wist, wat hij zag, wat hij merkte en wat hij dacht.
Zulk vrij denken is essentieel als kern van journalistieke meningsvorming, die helaas in veel gebieden onder druk is komen te staan. Precies daarom steun ik het initiatief tot het Antoine-Verbij-Fonds bij Free Press Unlimited."
Wouter Meijer
Wouter Meijer was van 2008 tot 2014 correspondent voor de NOS in Berlijn. Hij berichtte over en vanuit Duitsland, Polen, Tsjechië, Slowakije, Zwitserland en Oostenrijk. Eerder maakte hij voor de NOS ook reportages in onder meer Letland, Roemenië, Oekraïne, en Rusland. In 2016 schreef hij het boek We kunnen niet allemaal Duitsers zijn. De ontwikkelingen in Duitsland en Midden- en Oost-Europa vormen ook nu nog het zwaartepunt van zijn werk als redacteur Buitenland bij het NOS-Journaal.
Hij was al bevriend met Antoine (en Annemieke) in Amsterdam. Toen hij NOS-correspondent in Berlijn werd, werden ze ook collega’s. Hij herinnert zich Antoine als wijze, belezen journalist en als goede vriend. Een correspondent bovendien die niet alleen uitblonk in degelijke analyses, maar net zoveel plezier beleefde aan hoge en lage cultuur en loepzuivere beschrijvingen van het dagelijks leven.
Over het Antoine-Verbij-Fonds zegt hij: "De vrije pers ligt onder vuur, soms letterlijk en vaak ook figuurlijk. Onze collega’s die in conflictgebieden en onder autoritaire regimes werken, hebben het zwaar, maar ze gaan toch door. Hun persoonlijke moed en vastberaden inzet kunnen we vanuit het veilige Nederland alleen maar bewonderen – en aanmoedigen. Om hen te steunen, is dit fonds een geweldig initiatief."
Pieter van Os
Pieter van Os is journalist en schrijver. Zijn artikelen verschijnen voornamelijk in De Groene Amsterdammer en NRC, weekblad en dagblad waarvan hij jarenlang redacteur was. Hij publiceerde hij onder meer de boeken Wij begrijpen elkaar uitstekend, de permanente wurggreep van pers en politiek (2013), over zijn jaren als parlementair verslaggever van NRC, en (samen met Arjen Ribbens) Tussen kunst en cash, hoe geld de Nederlandse kunstwereld corrumpeert (2021). Zijn boek Liever dier dan mens (2019), een geschiedenis uit Centraal-Europa, is het enige boek ooit dat is bekroond met zowel de Brusseprijs voor het beste journalistieke boek als met de Libris Geschiedenis Prijs voor het beste geschiedenisboek van dat jaar.
Na een studie politicologie en enkele jaren koffiezetten voor gasten van het radioprogramma Opium had hij geen flauw idee wat te doen met zijn leven. Tot Antoine Verbij, op 28 juli 1999, zijn allereerste artikeltje wilde publiceren in De Groene. Van Os’ borst zwol tot slagschiphoogte en, belangrijker, vanaf dat moment had hij richting gevonden in het leven.
Van Os: "Wellicht dat ik nu iets kan terugdoen, uit dankbaarheid voor Antoines vertrouwen, destijds. Bovendien voel ik me bevoorrecht iets te kunnen bijdragen aan het belangrijke werk waarvoor dit fonds is opgericht."
Jacco Pekelder
Jacco Pekelder is sinds 2021 hoogleraar Nieuwere en nieuwste geschiedenis van Nederland en tevens directeur van het Zentrum für Niederlande-Studien (ZNS) van de Universität Münster. Daarvoor was hij werkzaam als onderzoekscoördinator van het Duitsland Instituut bij de Universiteit van Amsterdam (DIA), als gasthoogleraar in Saarbrücken en als hoofddocent Internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht.
Antoine leerde hij kennen door diens boek Tien rode jaren: Links radicalisme in Nederland 1970-1980 (uit 2005). Zij interesseerden zich beiden voor de jaren zeventig in Nederland en Duitsland. Vooral de fascinatie voor de Rote Armee Fraktion bracht hen meermaals bijeen. In de aanloop naar zijn boek Sympathie voor de RAF (2007) zocht Jacco hem regelmatig op. Vaak hadden zij het over politiek en pers en deelden ze hun zorg over de democratie in onze contreien. In zijn werk probeerde Jacco daar ook handen en voeten aan te geven. Zo startte hij in Utrecht in 2016 met een campagne tegen gewelddadig extremisme en polarisatie, en in 2023 maakten de studenten van het ZNS een scholierenworkshop over polarisatie, met twee musea in de Duits-Nederlandse grensstreek. Ook koestert hij het Nederlands-Duitse Journalistenstipendium dat zich al sinds 1994 inzet voor de uitwisseling van journalisten tussen beide buurlanden.
Tegen deze achtergrond onderschrijft Jacco Pekelder het initiatief van het Antoine-Verbij-Fonds, en de doelstelling en onderscheiden werkterreinen, volledig. “Zelden stonden vrije, serieuze media zo onder druk, zelden zaten journalisten zo om steun verlegen.”
Philippe Remarque
Philippe Remarque is op dit moment waarnemend hoofdredacteur van het Algemeen Dagblad. Van 2010 tot 2019 was hij hoofdredacteur van de Volkskrant en daarna uitgever en journalistiek directeur bij DPG Media. Remarque is slavist en begon zijn carrière als correspondent in Moskou voor De Telegraaf, Radio 1 en De Groene Amsterdammer. Als beginnend journalist maakte hij in Rusland de euforie mee van wat een jonge democratie had moeten worden. Maar hij kwam ook al snel in aanraking met de mislukking ervan: het afglijden naar een kleptocratie, een autoritaire staat die niet terugschrikt voor militair geweld, zoals in Tsjetsjenië. Daarna zag hij als Oost-Europa-redacteur bij de Volkskrant hoe moeilijk het is om een democratische cultuur te vestigen in voorheen communistisch bestuurde landen. Het doel van het Antoine Verbij-Fonds kan hij dus van harte onderschrijven.
Temeer, omdat hij als correspondent in Berlijn voor de Volkskrant bevriend raakte met Antoine en Annemieke. Hij leerde Antoine kennen als een groot intellectueel met een gargantueske belangstelling voor alles, een fijn gevoel voor de grote transformaties in Oost-Europa en een uitstekende pen. Zelf publiceerde Remarque in 2005 het boek Boze geesten van Berlijn, geprezen door Antoine en genomineerd voor journalistieke prijzen.
Remarque: "Het Antoine-Verbij-Fonds is hard nodig om onafhankelijke journalistiek en democratische cultuur te stimuleren. Die staan wereldwijd onder druk, terwijl ze nog wortel moeten schieten in Oost-Europa. Het siert Annemieke en postuum Antoine dat zij hun bezit hiervoor inzetten. Ze verdienen daarbij alle steun."
Xandra Schutte
Xandra Schutte is sinds 2008 hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer. Daarvóór was ze ondermeer hoofdredacteur van Vrij Nederland, redacteur van de literaire tijdschriften Lust en Gratie en De Gids en uitgever bij Meulenhoff.
Zij schrijft: "Antoine Verbij was mijn meest geliefde collega toen ik in de jaren negentig als kunstredacteur bij De Groene werkte. Als adjunct-hoofdredacteur en eindredacteur bepaalde hij goeddeels de inhoud van het weekblad. Hij toonde toen al zijn grote kennis en liefde voor de Russische en Oost-Europese literatuur, waar hij geregeld over schreef. Als redacteur had hij een voorkeur voor 'gevaarlijke' teksten, stukken waarin journalisten en schrijvers de macht uitdaagden en het debat op scherp stelden. Steun aan journalisten die bedreigd worden om wat ze schrijven, het past uitstekend bij de betrokken manier waarop Antoine teksten selecteerde en journalisten begeleidde. In een tijd waarin de persvrijheid in zo veel landen onder druk staat en journalisten steeds kwetsbaarder zijn, is het Antoine-Verbij-Fonds een heel belangrijk initiatief."
Marleen Stikker
Marleen Stikker is oprichter/directeur van Waag Futurelab, een denktank die zich inzet voor het ontwerp en de ontwikkeling van duurzame, rechtvaardige technologie. Zij is een veelgevraagd spreker en adviseur op het gebied van technologie en soevereiniteit. Stikker legde in 1994 met De Digitale Stad de basis voor sociale media. In haar boek Het internet is stuk, maar we kunnen het repareren (2019) beschreef zij hoe we onze strategische autonomie terug kunnen veroveren.
Zij raakte bevriend met Antoine Verbij in de tijd dat zij af en toe schreef voor De Groene Amsterdammer. "Mijn eerste ervaring met het internet was aan het begin van de jaren negentig, vanwege de oorlog in voormalig Joegoslavië. Het internet was de enige manier om met bloggers als Wam Kat en onafhankelijke media als B92 in contact te komen. Als medeoprichter van PressNow werd mijn eerste e-mailadres pressnow@antenna.nl. De steun aan onafhankelijke media is in het huidige tijdsgewricht nog urgenter geworden. Heel mooi dat Antoine daar met zijn nalatenschap nu aan kan bijdragen."
Radi Suudi
Radi Suudi is een Nederlands-Palestijnse politicoloog en journalist, geboren in Hilversum. Hij was jarenlang consultant en methodiekontwikkelaar op het gebied van minderhedenbeleid en integratie. Daarnaast werkte hij freelance voor een aantal radio- en tv-programma’s van de NPO. In 1982 was hij een van de oprichters van de stichting Joods-Palestijnse Dialoog. Suudi wordt regelmatig door media gevraagd om de ontwikkelingen in het Israëlisch-Palestijnse conflict toe te lichten, en bezoekt de regio telkens weer.
Hij vertelt: "Ik heb geen actieve herinneringen (vrij naar Lubbers en Rutte) aan Antoine Verbij, omdat ik hem helaas nooit heb ontmoet. Ik was wel enkele jaren redacteur van De Helling, het blad van GroenLinks waarvan Antoine aan de wieg heeft gestaan. Ik ondersteun graag dit initiatief: het belang van goede onafhankelijke journalistiek is evident. En in een tijd waar technologie de mogelijkheden heeft gecreëerd om grote hoeveelheden propaganda en onwaarheden te laten circuleren, zijn journalisten des te harder nodig. Journalisten zijn in oorlogssituaties de ogen en de oren van ons allemaal. En we zien dat journalisten steeds vaker zelf het doelwit worden in gewapende conflicten. De Palestijnse gebieden en Libanon zijn daarvan duidelijke voorbeelden: zie de zo vele gedode Palestijnse journalisten in Gaza, en ook in Libanon zijn het afgelopen jaar journalisten gedood door gerichte droneaanvallen en beschietingen. Het Antoine-Verbij Fonds wil deze journalisten, die met gevaar voor eigen leven hun werk doen, ondersteunen. En op mijn beurt ondersteun ik daarom graag het Antoine-Verbij-Fonds."
Frans Timmermans
Frans Timmermans was in zijn lange politieke loopbaan als sociaaldemocraat onder meer Tweede-Kamerlid, minister van Buitenlandse Zaken en Eurocommissaris. In deze laatste functie was hij verantwoordelijk voor de mensenrechten en later, als eerste vice-voorzitter van de Europese Commissie, voor de Green Deal. Tot herfst 2025 was hij de politieke leider van PvdA/GroenLinks.
Timmermans heeft Antoine niet persoonlijk gekend, maar hij kent Annemieke: uit Berlijn. Als "Europa-Minister" (staatssecretaris van Europese Zaken) fietste hij in 2009 met haar en een groep internationale studenten door de Duitse hoofdstad. Haar (Duitse) boek IJzeren deuren - Zes families tussen Oost- en West-Europa was net uit, en op die fietstocht een thema.
Bij de Nederlandse versie schreef Timmermans voor de achterflap: "Door hun verhalen op te schrijven, draagt Hendriks niet alleen bouwstenen aan voor de Europese geschiedschrijving, ze voegt ook iets toe aan de Europese menselijkheid."
"Menselijkheid": dit zegt veel over Frans Timmermans. In Praag stonden Annemieke en hij in 2011 samen op het bordes van het Žofin-Paleis ontroerd toe te kijken, hoe een broze Václav Havel de trappen opstrompelde, voor diens aftrap van de internationale conferentie Democracy and The Rule of Law. Timmermans had zich, decennia eerder, als diplomaat zeer ingezet voor dissidenten in Oost-Europa en voor de vrijheid van meningsuiting.
Geen wonder dus dat hij schrijft: "Je mag mijn naam toevoegen aan het Comité van Aanbeveling."
Peter Vermaas
Peter Vermaas begon in maart 1998 als stagiair bij De Groene Amsterdammer en kreeg van Antoine aan het eind van die stageperiode meteen een slecht betaalde baan als redacteur aangeboden. In een voor het weekblad tumultueuze tijd was het Antoine die hem en een aantal andere jonge verslaggevers ongekend veel kansen gaf om te laten zien waartoe ze in staat waren. Antoines kritische blik als eindredacteur zorgde voor het vertrouwen dat je aan het begin van een journalistieke loopbaan wel gebruiken kon. Zijn bulderende lach, als het net ingeleverde stuk hem beviel, hielp ook.
Tot 2004 zou Vermaas redacteur bij De Groene blijven. Nu is hij chef Verslaggeverij en commentator bij NRC. Voor die krant was hij eerder chef Opinie en Debat en correspondent in Parijs (2012-2019) en in Johannesburg (2009-2012).
Over het Antoine-Verbij-Fonds zegt hij: "Antoine heeft mij eind jaren negentig in belangrijke mate gevormd als journalist. Met de kennis van nu waren het tamelijk overzichtelijke en zelfs optimistische tijden. Nepnieuws, overheidsingrijpen en marktconcentratie hebben het vak steeds moeilijker gemaakt. Het is mooi dat uit naam van Antoine nu ook journalisten elders geholpen kunnen worden. Natuurlijk ondersteun ik dat."
Bram Vermeer
Bram Vermeer is natuurkundige, freelance journalist en voormalig uitgever (Uitg. Oostenwind). Hij schreef over onderwerpen als cyberveiligheid, kunstmatige intelligentie en de macht van big tech, onder meer voor Trouw, NRC en FD. Hij publiceerde vele boeken, zoals Zelfdenkende pillen (2006) en Wetenschap is ook maar een mening (2012). Dit jaar maakte hij een tentoonstelling over de energietransitie. Momenteel schrijft hij een biografie van een zeventiende-eeuwse wetenschapper.
"Antoine leerde ik in 2012 kennen bij het maken van de reisgids Berlijn voor gevorderden. Antoine schreef een verhaal over de verschillende bevolkingsgroepen in deze stad. Zo’n verhaal heeft allerlei valkuilen, maar Antoine schreef zonder oordeel, met scherpe observatie en liefdevolle humor. Zijn stukken hoefde je niet te redigeren, en dat kon ook niet zonder zijn verhaal te verstoren. Ik heb hem bewonderd om zijn liefde voor en kennis van Midden- en Oost-Europa. Het is urgent om juist daar eerlijke journalistiek te ondersteunen. Democratieën liggen er onder vuur door hackaanvallen en AI, terwijl sociale media haat aanwakkeren. Ik ondersteun het Antoine-Verbij-Fonds daarom van harte."
Jeroen Wollaars

Jeroen Wollaars is presentator van Nieuwsuur. Hij begon zijn journalistieke loopbaan bij AT5 en werkt sinds 2007 bij de NOS. Van 2015 tot 2018 was hij correspondent voor het NOS-Journaal in Berlijn. In 2021 won hij de Sonja Barend Award, de jaarlijkse vakprijs voor het beste Nederlandse tv-interview (met CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra).
"Mijn band met Antoine: we zaten samen in 2015 in de persconferentie in Berlijn, waar Angela Merkel de bekende woorden 'Wir schaffen das' uitsprak. Antoine was toen de nestor van de Duitsland-correspondenten. Hij was de man die zo’n uitspraak op dat moment al op waarde kon schatten; die niet alleen de politieke dimensie daarvan meteen begreep, maar ook de morele. De verbinding tussen het morele en het politieke roept voor een journalist veel vragen op. Veel verwarring soms ook. Maar niet voor Antoine, die deze dimensies met een loepzuiver kompas wist te verenigen. En via dit fonds kan hij dus ook nog na zijn veel-te-vroege dood mensen die weg tonen."