Pro-Israëlisch netwerk maakt systematisch Palestijnse journalisten ongefundeerd verdacht om dodelijke aanvallen te legitimeren

Nieuws
Anas Al-Sharif en Hossam Shabat
Beeld
Hossam Shabat (links) en Anas Al-Sharif (rechts)

Een pro-Israëlnetwerk van actoren binnen en buiten de Israëlische overheid verspreidt systematisch ongefundeerde beschuldigingen van terrorisme aan het adres van Palestijnse journalisten om Israëlische aanvallen op hen te legitimeren.

Wij deden onderzoek en brachten dit netwerk in kaart. Wij stellen vast dat geloofwaardig bewijs voor deze beschuldigingen ontbreekt. Israël lijkt deze beschuldigingen, die voorafgaand aan en na dodelijke aanvallen werden geuit, strategisch in te zetten om deze aanvallen te legitimeren. Dit terwijl journalisten in gewapende conflicten onder het internationaal humanitair recht beschermd moeten worden.

In het onderzoeksrapport From tagging to targeting. How online delegitimisation narratives targeting Palestinian journalists were constructed and reproduced brengen we chronologisch in kaart hoe deze desinformatie steeds meer voet aan de grond kon krijgen. Wij onderzochten in twee specifieke gevallen, die van de Palestijnse journalisten Anas Al-Sharif en Hossam Shabat, hoe deze beschuldigingen ontstonden en identificeerden 269 socialemediaberichten van 32 personen en instituties. Door op detailniveau in te zoomen op twee exemplarische gevallen, konden we specifiek ontwaren welke actoren er online en in media actief zijn geweest in het verspreiden van deze beschuldigingen.

 

Download het onderzoeksrapport

 

Moord op journalisten

De twee journalisten behoorden tot de meest zichtbare Palestijnse journalisten die vanuit Gaza verslag deden. Israël vermoordde Hossam Shabat in maart 2025 en Anas Al-Sharif in augustus 2025. Al vóór hun dood werden zij door de IDF terroristen genoemd, maar, zo concluderen wij, voor deze beschuldigingen werd geen geloofwaardig bewijs geleverd, ook niet nadat diverse landen en instituties hierop aandrongen.

"De analyse toont duidelijk aan dat de informatie die is aangedragen door Israël en door andere bronnen geen overtuigend bewijs levert voor de conclusie dat Hossam Shabat en Anas Al-Sharif rechtstreeks deelnamen aan vijandelijkheden op het moment dat ze werden gedood als de interpretatie van het ICRC [International Committee of the Red Cross] wordt gevolgd”, 

aldus Marten Zwanenburg, hoogleraar militair recht aan de Universiteit van Amsterdam.

 

Betaalde samenwerkingen

Het rapport toont aan dat actoren buiten de Israëlische overheid informatie uitwisselden met de IDF over de twee journalisten en in sommige gevallen zelfs betaalde samenwerkingen hadden met Israëlische ministeries. Ook bleek dat de delegitimering van de twee journalisten toenam op momenten van grote internationale kritiek op Israël, zoals de hongersnood in Gaza in de zomer van 2025. Omdat internationale media Gaza niet in mochten, speelden Al-Sharif en Shabat met hun verslaggeving een belangrijke rol in het zichtbaar maken van deze gebeurtenissen.

 

Ongefundeerde beschuldigingen in de media

Deze ongefundeerde beschuldigingen kwamen ook in internationale media terecht. Zo kopte de Duitse krant Bild de dag na de moord op Al-Sharif: “De vermoorde journalist zou een terrorist zijn geweest.” Om in kaart te brengen hoe deze beschuldigingen een groter publiek konden bereiken en aan geloofwaardigheid won, heeft FPU publicaties over deze twee journalisten onderzocht van 14 traditionele mediakanalen in zeven westerse landen: BBC (VK), The Sun (VK), NOS (Nederland), De Telegraaf (Nederland), Le Figaro (Frankrijk), Le Parisien (Frankrijk), Tagesschau (Duitsland), Bild (Duitsland), The New York Times (VS), Fox News (VS), CBC News (Canada), TVA Nouvelle (Canada), News.com.au (Australië), The Australian (Australië).

 

Journalistieke schendingen

Meer dan 80% van de geanalyseerde publicaties bevatte ten minste één afwijking van de internationale journalistieke gedragscode (de Code van Bordeaux). Het meest opvallend was dat in 72% van de publicaties geen pogingen werden ondernomen om deze onafhankelijk te verifiëren, ondanks de ernst van de beschuldigingen. Bijna een kwart bood de journalisten of hun werkgevers geen recht op weerwoord, ondanks het feit dat er in veel gevallen openbare verklaringen beschikbaar waren. NOS had van de onderzochte media de minste afwijkingen van de code van Bordeaux en kwam daarmee het beste uit het onderzoek. Alle betrokken media zijn uitgenodigd voor een aanvullend interview over de resultaten, alleen De Telegraaf en NOS namen die uitnodiging aan.

 

Van delegitimatie naar het grote publiek

Inzicht in de manier waarop desinformatie zich verspreidt vóór en na moorden op journalisten is niet alleen in Gaza van belang. Journalisten lopen ook in veel andere landen ernstige veiligheidsrisico’s omdat staten hen ten onrechte beschuldigen van terrorisme of landverraad. Dit onderzoek is daarom ook relevant voor andere gebieden, en richt zich daarom op de dynamiek van delegitimering en de gevolgen voor persvrijheid.

Deel deze pagina:

Onderwerp:
Israël Palestina, 
Media in conflictgebieden, 
Straffeloosheid 

Ik wil op de hoogte blijven!

Ik heb het privacy reglement van Free Press Unlimited gelezen en stem in met de inhoud ervan.
 Ik heb de privacy verklaring van Free Press Unlimited gelezen en stem in met de inhoud ervan.

Teaser columns homepage EN

Anas Al-Sharif en Hossam Shabat

Van journalist naar doelwit

Een pro-Israëlisch netwerk verspreidde beschuldigingen van terrorisme tegen Palestijnse journalisten Anas Al-Sharif en Hossam Shabat, zonder geloofwaardig bewijs, om dodelijke aanvallen te legitimeren. Hoe ging dit in zijn werk?

Nepnieuws op telefoons

Laat het nepnieuws van vandaag niet het echte nieuws van morgen worden

Draag bij aan meer betrouwbaar nieuws. Steun onafhankelijke journalistiek. Steun Free Press Unlimited.

Antoine Verbij

Nieuw: het Antoine-Verbij-Fonds

Onmiddellijk dáár journalisten steunen, waar dit het hardst nodig is. Lees meer over de achtergrond en het doel van dit fonds.
 

Teaser columns homepage EN

Anas Al-Sharif en Hossam Shabat

Van journalist naar doelwit

Een pro-Israëlisch netwerk verspreidde beschuldigingen van terrorisme tegen Palestijnse journalisten Anas Al-Sharif en Hossam Shabat, zonder geloofwaardig bewijs, om dodelijke aanvallen te legitimeren. Hoe ging dit in zijn werk?

Nepnieuws op telefoons

Laat het nepnieuws van vandaag niet het echte nieuws van morgen worden

Draag bij aan meer betrouwbaar nieuws. Steun onafhankelijke journalistiek. Steun Free Press Unlimited.

Antoine Verbij

Nieuw: het Antoine-Verbij-Fonds

Onmiddellijk dáár journalisten steunen, waar dit het hardst nodig is. Lees meer over de achtergrond en het doel van dit fonds.