Soedan
Persvrijheid in Sudan staat al sinds de militaire staatsgreep in 2021 zwaar onder druk. Het uitbreken van de oorlog in 2023 tussen het leger (SAF) en de paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) heeft de controle op informatie verder op scherp gezet. Tegelijkertijd krijgt de crisis in Sudan veel te weinig internationale media-aandacht. Op de RSF Wereldranglijst voor Persvrijheid staat het land momenteel op plaats 161 van de 180.
Sinds 2023 wordt Sudan verscheurd door een gewapend conflict tussen de Sudanese Armed Forces (SAF) en de Rapid Support Forces (RSF). Sinds het uitbreken van de oorlog schenden beide partijen op grote schaal het internationaal humanitair recht. Daardoor is Sudan uitgegroeid tot de grootste humanitaire crisis ter wereld.
De infrastructuur van het land is grotendeels verwoest, het zorgsysteem is ingestort en burgers worden voortdurend getroffen door geweld, waaronder een sterke toename van gendergerelateerd en conflictgerelateerd seksueel geweld. Als gevolg daarvan zijn bijna 9 miljoen mensen ontheemd geraakt en verkeren meer dan 20 miljoen mensen in levensgevaar door acute voedselonzekerheid en ernstige gezondheidsrisico's. Vooral vrouwen, kinderen, ouderen en etnische minderheden worden onevenredig hard getroffen.
Een onderbelichte crisis
Ondanks de enorme omvang van de humanitaire crisis krijgt de oorlog in Sudan opvallend weinig internationale aandacht. Daar zijn verschillende oorzaken voor, maar een belangrijke reden is de uiterst gevaarlijke situatie waarin journalisten in het land moeten werken. Sinds het uitbreken van de oorlog is die situatie alleen maar verder verslechterd.
Geweld tegen journalisten
Terwijl het geweld voortduurt, worden Sudanese journalisten gedwongen het land te ontvluchten. Degenen die achterblijven, lopen het risico te worden gearresteerd, geïntimideerd of gedwongen te verdwijnen. Ze werken onder levensgevaarlijke omstandigheden, terwijl hun werk wordt bemoeilijkt door verwoeste media-infrastructuur, voortdurende verstoringen van internet- en radionetwerken en de gevolgen van massale ontheemding.
Dit heeft geleid tot een informatievacuüm waarin desinformatie en propaganda vrij spel hebben, met verstrekkende gevolgen. Beide strijdende partijen voeren een hevige informatieoorlog en verspreiden gecoördineerde mediacampagnes om zowel de Sudanese bevolking als de internationale gemeenschap te misleiden. Slechts een klein aantal onafhankelijke media en journalisten weet deze desinformatie te weerleggen. Juist daarom worden zij regelmatig doelwit van haatcampagnes en manipulatie. In verschillende regio's worden bovendien bewust de elektriciteit en internetverbindingen afgesloten, waardoor onafhankelijke media nauwelijks nog kunnen opereren en burgers geen toegang hebben tot betrouwbare informatie.
Ons werk in Sudan
Free Press Unlimited is al meer dan tien jaar actief in Sudan. Onze betrokkenheid begon met de ondersteuning van Radio Dabanga vanuit Amsterdam. Dit is een van de weinige onafhankelijke nieuwsorganisaties die de Sudanese bevolking voorziet van betrouwbare, vaak levensreddende informatie. Radio Dabanga informeert mensen over democratie, biedt ruimte voor maatschappelijk debat en houdt machthebbers ter verantwoording. De zender produceert dagelijks nieuws- en praatprogramma's over onder meer politiek, mensenrechten, gezondheid, gender, jongeren, overgangsrechtspraak en het maatschappelijk middenveld. Sinds 2021 opereert Radio Dabanga volledig zelfstandig.
Sinds het opnieuw oplaaien van het conflict heeft Free Press Unlimited zijn inzet verder uitgebreid. We ondersteunen veelbelovende initiatieven zoals het Sudan Media Forum, een koepelorganisatie waarin onafhankelijke Sudanese media samenwerken om desinformatie tegen te gaan. Daarnaast blijven we Soedanese journalisten in noodsituaties ondersteunen via ons noodfonds Reporters Respond, zodat zij ook onder de meest gevaarlijke omstandigheden hun belangrijke werk kunnen blijven doen.
