Oproep aan formerende partijen: Faciliteer, bescherm en ondersteun het vrije woord en beeld
In een tijd van maatschappelijke en politieke onzekerheid is journalistiek onmisbaar. Zij controleert de macht, voorziet burgers van betrouwbare informatie en draagt bij aan begrip en democratische weerbaarheid. Dat kan alleen als journalisten en publicisten hun werk vrij, onafhankelijk en veilig kunnen doen.
De Coalitie van het Vrije Woord, waar Free Press Unlimited onderdeel is, roept de formerende partijen op om onderstaande actiepunten op te nemen in het regeerakkoord.
Faciliteer: stel journalisten in staat hun werk vrij en onafhankelijk te doen
- Investeer in onderzoeksjournalistiek en regionale media
Versterk het Fonds Bijzondere Journalistieke Producties met een structureel regionaal en lokaal fonds. Zo stimuleren we onafhankelijke en betrouwbare journalistiek in alle delen van het land.
- Maak geen wetten die journalistiek belemmeren
Journalisten en publicisten moeten hun werk zonder juridische drempels kunnen doen.
- Handhaaf en versterk de Wet open overheid (Woo)
De Woo is cruciaal voor de controlerende rol van de pers. Daarom pleiten Free Press Unlimited en de Coalitie voor het Vrije Woord voor:- Geen begrenzing van Woo-verzoeken
- Geen uitsluiting van beleidsadviezen, concepten en e-mails
- Geen maximum op het aantal lopende Woo-verzoeken
- Geen nieuwe uitzonderingsgrond ‘algemeen belang’
- Verplichting tot goede archivering door overheden
- Strikte handhaving van wettelijke termijnen
- Trek het wetsvoorstel ‘terrorismeverheerlijking’ in
Dit voorstel brengt het risico met zich mee dat (foto)journalisten worden vervolgd voor het tonen van beelden of citaten. Het vormt een reële bedreiging voor de persvrijheid en vergroot de kans op politieke druk.
- Handhaaf en versterk de Wet open overheid (Woo)
Bescherm: Zorg voor een veilig journalistiek klimaat, in Nederland en daarbuiten
- Scherp de wetgeving tegen SLAPP-zaken aan
Bescherm journalisten en publicisten beter tegen juridische intimidatie. Het huidige wetsvoorstel kan sterker en moet daadwerkelijke waarborgen bieden. Wij adviseren daarom de Europese richtlijn te volgen:
- Neem duidelijke beoordelingscriteria op in de wet
- Maak vroegtijdige afwijzing van SLAPP-zaken mogelijk
- Zorg voor volledige kostenveroordeling van misbruikende eisers
- Pas de bescherming ook toe op nationale (niet-grensoverschrijdende) zaken
- Investeer structureel in persvrijheid en persveiligheid wereldwijd
Persvrijheid elders raakt direct onze toegang tot betrouwbare informatie. Ondersteun (internationale) organisaties die journalisten beschermen en onafhankelijke informatievoorziening versterken.
- Verstrek noodvisa aan bedreigde journalisten
Bied journalisten die moeten vluchten een veilige haven in Nederland, zodat zij hun werk kunnen voortzetten.
Ondersteun met samenhangend beleid
- Benoem een bewindspersoon voor media en technologie
Zorg voor één bewindspersoon met een samenhangende visie op media, technologie en democratie. Free Press Unlimited onderschrijft hierin de oproep van de Nederlandse mediasector (brief van 18 november aan de formateur).
- Stel een media-gedragsrichtlijn op voor politici
Aanvallen van politici op serieuze media ondermijnen het vertrouwen in journalistiek en normaliseren een vijandig klimaat. Dit tast de democratische waakhondfunctie van de media aan en vergroot de onveiligheid van journalisten.
- Bevorder mediawijsheid, van basisschool tot praktijkonderwijs
Investeer in mediawijsheid voor kinderen, jongeren én volwassenen. Mediawijze burgers herkennen betrouwbare informatie en waarderen professionele journalistiek, een belangrijke voorwaarde voor een veilig werkklimaat
Over de Coalitie voor het Vrije Woord
De Coalitie voor het Vrije Woord staat pal voor het behoud en de versterking van het vrije woord en beeld en van de democratische rechtsstaat. Wij verenigen organisaties die deze kernwaarden actief beschermen, versterken en verdedigen.
In een wereld waarin persvrijheid steeds vaker onder druk staat, is samenwerking
essentieel. De Coalitie biedt een onafhankelijk platform voor kennisdeling, samenwerking en een open, eerlijk en veilig publiek debat. Wij lichten onze actiepunten graag nader toe.
Aangesloten organisaties: Free Press Unlimited, Montesquieu Instituut, Internationaal Perscentrum Nieuwspoort, Jong Nieuwspoort, PEN Nederland, Zilveren Camera, PersVeilig, RFG Media, NVJ en VVOJ.
